حدیث 11

 

حدیث (601) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

اللّهُمَّ اغفِر لِلمُعَلِّمینَ و أطِل أعمارَهُم و بارِک لَهُم فی کسبِهِم
خدیا ! آموزگاران را بیامرز ؛ عمرشان را دراز و کسبشان را با برکت کن

(تاریخ بغداد، ج 3، ص 64)

حدیث (602) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

اَحَبُّ الاَعمالِ اِلَى اللَّهِ الصَّلاةُ لِوَقتِها، ثُمَّ بِرُّ الوالِدَین، ثُمَّ الجَهادُ فى سَبیلِ اللَّهِ
دوست داشتنى ‏ترین کارها نزد خداوند: نماز اول وقت، سپس نیکى به پدر و مادر و سپس جهاد در راه خداست.

(نهج الفصاحه، ح 70)

حدیث(603) امام علی (ع) فرمودند:

مَن لَم یصلِح نَفسَهُ لَم یصلِح غَیرَهُ؛(4)
هر کس خودش را اصلاح نکند، نمى‏تواند دیگران را اصلاح نمید.

(غرر الحکم،ح 8990)

حدیث(604) امام صادق (ع) فرمودند:

إنَّ اللهَ عَزَّوَجَلَّ یُبغِضُ الغَنیَّ الظَّلومَ.
به راستی که خداوند عزوجل ثروتمند ستمگر را دشمن می دارد.

(جهاد با نفس ، ح 738 )

حدیث(605) امام هادی (ع) فرمودند:

اِنَّ الحَرامَ لا ینمى وَ اِن نَمى لا یبارَک لَهُ فیهِ وَ ما اَنفَقَهُ لَم یؤجَر عَلَیهِ وَ ما خَلَّـفَهُ کانَ زادَهُ اِلَى النّارِ
به راستى که حرام، افزیش نمى‏یابد و اگر افزیش یابد، برکتى ندارد و اگر انفاق شود، پاداشى ندارد و اگر بماند، توشه‏اى به سوى آتش خواهد بود.

(کافى، ج 5، ص 125، ح 7 )

حدیث(606) حضرت علی(ع) فرمودند:

الصَّدَقَةُ دَوَاءٌ مُنجِحٌ وَ أَعمَالُ العِبَادِ فِى عَاجِلِهِم نُصبُ أَعینِهِم فِى آجَالِهِم.
صدقه دادن دارویى ثمر بخش است ، و کردار بندگان در دنیا ، فردا در پیش روى آنان جلوه گر است.

(کافى، ج 5، ص 125، ح 7 )

حدیث(607) پیامبر اکرم(ص) فرمودند:

مَن کشَفَ عَورَةَ اَخیهِ المُسلِمِ کشَفَ اللّه‏ُ عَورَتَهُ حَتّى یفضَحَهُ بِها فى بَیتِهِ
هر کس عیب و زشتى برادر مسلمان خود را فاش کند، خداوند زشتى او را آشکار سازد، تاجیى که او را در درون خانه ‏اش رسوا سازد.

(الترغیب والترهیب، ج 2، ص 239، ح 9.)

حدیث(608) حضرت علی(ع) فرمودند:

اللِّسَانُ سَبُعٌ إِن خُلِّی عَنهُ عَقَرَ .
زبان تربیت نشده ، درنده اى است که اگر رهیش کنى مى گزد.

(نهج البلاغه، حکمت60)

حدیث(609) پیامبر اکرم(ص) فرمودند:

اَلعِبادَةُ عَشرَةُ اَجزاءٍ تِسعَةُ اَجزاءٍ فى طَلَبِ الحَلالِ
عبادت ده جزء دارد، که نُه جزء آن، طلب روزى حلال است.

(بحارالأنوار، ج 103، ص 9، ح 37)

حدیث(610) پیامبر اکرم(ص) فرمودند:

لا یدخُلُ الجَنَّةَ عَبدٌ لا یأمَنُ جارُهُ بَوائِقَهُ
بنده ‏اى که همسیه‏ اش از شرّ او در امان نباشد، وارد بهشت نمی ‏شود

(مستدرک الوسائل، ج 8، ص 425)

حدیث(611) امام علی (ع) فرمودند:

اِنَّ فِى الرِّفقِ الزّیادَةَ وَ البَرَکةَ وَ مَن یحرَمِ الرِّفقُ یحرَمِ الخَیرَ
 در مدارا، فزونى و برکت است، و هر کس از مدارا محروم باشد، از خیر، محروم شده است.

⁽کافى، ج 2، ص 119، ح 7 ⁾

حدیث(612) پیامبر اکرم(ص) فرمودند:

مَن رَضىَ بِما رَزَقَهُ اللَّهُ قَرَّت عَینُهُ
هر که به آنچه خداوند روزیش کرده راضى باشد، خوش و خرّم بماند. 

       ( امالى طوسى، ص 225، ح 393 ⁾

حدیث(613) علی بن ابیطالب(ع) فرمودند:

لا تَجعَل عِرضَک غَرَضاً لِقَولِ کلِّ قائِلِ
آبروى خود را هدف تیر گفتار هر گوینده‏اى نساز 

       (غررالحکم و دررالکلم، ح 10304)

حدیث(614) امام على (ع) فرمودند:

لا تَصفُو الخِلَّةُ مَعَ غَیر اَدیب
دوستى با شخص بى ‏ادب، صمیمانه نخواهد شد.

       (بحار الأنوار، ج 67، ص 400، ح 73)

حدیث(615) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

لَیسَ مِنّا مَن غَشَّ مُسلِما اَو ضَرَّهُ اَو مکرَهُ

از ما نیست کسى که با مسلمانى تقلّب کند، یا به او ضرر رساند و یا با وى حیله نمید.

       (نهج الفصاحه، ح 2414)

حدیث(616) امام علی (ع) فرمودند:

مِن کمالِ السَّعادَةِ السَّعىُ فى صَلاحِ الجُمهور

کوشش در راه اصلاح توده مردم، از کمال خوشبختى است.

       (غررالحکم، ح 9361)

حدیث(617) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

لا تَسُبُّوا الناسَ فَـتَکتَسِبُوا العَداوَةَ بَینَهُم

به مردم ناسزا نگویید، که با ین کار در میان آنها دشمن پیدا مى ‏کنید.

       (کافى ، ج 2، ص 360 ح 3)

حدیث(618) امام صادق(ع) فرمودند:

مَن حَسُنَ بِرُّه بِأهلِهِ زِیدَ فی عُمرِهِ

هرکه با خانواده خود خوش رفتار است، عمرش بسیار خواهد بود

       (الکافى، ج 8، ص 219)

حدیث(619) حضرت رسول (ص) فرمودند:

اَوسِعوا لِلشَّبابِ فِى المَجلِسِ وَ اَفهِموهُمُ الحَدیثَ فَاِنَّهُمُ الخُلوفُ وَ اَهلُ الحَدیثِ ؛

براى جوانان در مجالس جاى باز کنید، و امور نو و جدید را به آنان تفهیم کنید، چرا که ین گروه جیگزین شما و درگیر مسائل جدید خواهند شد.

 

       (الفردوس ، ج 1، ص 98، ح 320 )

حدیث(620) امام علی (ع) فرمودند:

مِن کفّاراتِ الذُّنوبِ العِظامِ: اِغاثَةُ المَلهوفِ وَ التَّنفیسُ عَنِ المَکروبِ

یارى رساندن به ستمدیده فریاد خواه و شاد کردن غمنک، از کفّاره‏هاى گناهان بزرگ است.

       (نهج الیلاغه حکمت 24)

حدیث(621) حضرت رسول  اکرم (ص) فرمودند:

مَن حُرِمَ الرِّفقَ فَقَد حُرِمَ الخَیرَ کلَّهُ
هر کس از مدارا بى‏ بهره باشد، از همه خوبى‏ ها بى ‏بهره مانده است.

       (نهج الفصاحه، ح 3057)

 

حدیث(622) امام صادق (ع) فرمودند:

کانَ رَسولُ اللّه‏ِ صلى‏ الله‏ علیه‏ و‏ آله یداعِبُ وَ لا یقولُ اِلاّ حَقّـا

رسول کرم صلى ‏الله‏ علیه‏ و‏ آله شوخى مى ‏کردند ولى جز حقّ چیزى نمى ‏گفتند.

       (مستدرک الوسائل، ج 8 ، ص 408)

حدیث(623) امام علی (ع) فرمودند:

اَطیبُ العَیشِ القَناعَةُ

خوش‏ترین زندگى، زندگى با قناعت است.

       (غررالحکم، ح 2918)

حدیث(624) حضرت رسول  اکرم (ص) فرمودند:

اِنَّ المُسلِمَ اِذا غَلَبَهُ ضَعفُ الکبَرِ اَمَرَ اللّه‏ُ عَزَّوَجَلَّ المَلِک اَن یکتُبَ لَهُ فى حالِهِ تِلک مِثلَ ما کانَ یعمَلُ وَ هُوَ شابٌّ نَشیطٌ صَحیحٌ

مسلمان هنگامى که ضعف پیرى بر او غلبه کند خداوند به فرشته‏اى دستور مى‏دهد که در ین حال اعمال (نیکى) را که او در جوانى و شادابى و سلامت انجام مى‏داد، بریش بنویسد.

(کافى، ج 3، ص 113)

حدیث(625) حضرت رسول  اکرم (ص) فرمودند:

امَنِ اغتابَ مُسلِماً اَو مُسلِمَةً لَم یقبَلِ اللَّهُ تَعالى‏ صَلاتَهُ وَ لا صیامَهُ اَربَعینَ یوماً وَ لَیلَةً اِلّا اَن یغفِرَ لَهُ صاحِبُهُ
خداوند متعال تا چهل شبانه روز نماز و روزه غیبت کننده مرد و زن مسلمان را نمى‏پذیرد، مگر ین که غیبت شونده او را ببخشد.

(جامع الأخبار، ص 412، ح 1141)

حدیث(626) امام على (ع) فرمودند:

لا یؤنِسَنَّک اِلاَّ الحَقُّ وَ لا یوحِشَنَّک اِلاَّ الباطِلُ
مبادا جز حق، با تو اُنس بگیرد و جز باطل، از تو بهراسد.

⁽نهج البلاغه، از خطبه 130 ⁾

حدیث(627) امام صادق (ع) فرمودند:

اِن اَحبَبتَ اَن یزیدَ اللّه‏ُ فى عُمُرِک فَسُرَّ اَبَـوَیک
اگر دوست دارى که خداوند عمرت را زیاد کند، پدر و مادرت را شاد کن.

⁽بحارالأنوار ، ج 74 ، ص 81 ، ح 84 ⁾

حدیث(628) امام صادق (ع) فرمودند:

اَلبرُّ وَ حُسنُ الخُلق یعمُرانِ الدّیارَ وَ یزیدانِ فِى الاَعمار

نیکوکارى و خوش اخلاقى، خانه‏ ها را آباد و عمرها را طولانى مى ‏کنند.

⁽ کافى ، ج 2، ص 100، ح 8 ⁾

 

حدیث(629) امام مهدى‏ (ع)فرمودند:

 أمّا وَجهُ الاِنتفاعِ بِی فی غَیبَتی فَکالاِنتِفاعِ بِالشَّمسِ إذا غَیبَها عَنِ الأبصارِ السَّحابُ ؛
چگونگى بهره‏ مندى از وجود من در دوران غیبتم ، همچون بهره‏اى است که از خورشید مى‏برند ، آن‏گاه که ابر آن را از دیدگان نهان مى‏کند .

 

(الغیبه ، طوسى، ص 292)

حدیث(630) پیامبر اکرم  (ص) فرمودند:

کلُّکم راع وَکلُّکم مَسؤولٌ عَن رَعیتِهِ
همه شما سرپرست و مسئول هستید و درباره زیردستانتان باز خواست مى ‏شوید.

 

(جامع الاخبار، ص 119)

حدیث(631) امام على  (ع) فرمودند:

 إِنَّ بِشرَ المُؤمِنِ فِی وَجهِهِ ، وَ قُوَّتَهُ فِی دینِهِ وَ حُزنَهُ فِی قَلبِهِ
شادى مؤمن در چهره اوست ، قدرت وى در دینش، و اندوه او در دلش

 

(میزان الحکمه، ح 1721)

حدیث(632) امام على  (ع) فرمودند:

مَن حَسُنَت خَلیقَـتُهُ طابَت عِشرَتُهُ
هر کس خوش اخلاق باشد، زندگى ‏اش پکیزه و گوارا مى‏ شود.

(غررالحکم، ح 8153)

حدیث(633) امام على  (ع) فرمودند:

سُوسُوا إِیمَانَکم بِالصَّدَقَةِ وَ حَصِّنُوا أَموَالَکم بِالزَّکاةِ وَ ادفَعُوا أَموَاجَ البَلَاءِ بِالدُّعَاءِ .
یمان خود را با صدقه دادن و اموالتان را با زکات دادن نگاهدارید، و امواج بلا را با دعا از خود برانید.

(نهج البلاغه – حکمت 146 )

حدیث(634) امام على  (ع) فرمودند:

اِنَّمَا العاقِلُ مَن وَعَظَتهُ التَّجارِبُ
خردمند ، کسى است که تجربه‏ها پندش دهد .

کنزالفوائد، ص 87

حدیث(635) امام على  (ع) فرمودند:

 اَلاِنصافُ راحَةٌ

انصاف، میه آسیش است.

(غررالحکم، ح 16)

حدیث(636) امام هادی (ع) فرمودند:

اُذکر حَسَرَاتِ التَّفرِیطِ بِأَخذِ تَقدِیمِ الحَزمِ.
با مقدم داشتن دوراندیشی، حسرت کوتاهیها را به یاد آور.

(بحارالأنوار، ج 78، ص 370)

حدیث(637) امام على (ع) فرمودند:

اَلجَهلُ مُمیتُ الاَحیاءِ وَ مُخَلِّدُ الشَّقاءِ

نـادانى، میـه مرگ زندگان و دوام بدبختى است.

(غررالحکم، ح 1464)

حدیث(638) امام صادق (ع) فرمودند:

بادِروا اَحداثَکم بِالحَدیثِ قَبلَ اَن تَسبِقَکم اِلَیهِمُ المُرجِئَةُ

به آموختن حدیث (معارف دینى) به جوانانتان ، پیش از آن‏که منحرفین آنان را گمراه سازند، اقدام نمیید.

تهذیب الأحکام ، ج 8 ، ص 111، ح 381

حدیث(639) امام علی (ع) فرمودند:

لاتُودِعَنَّ سِرَّکَ مَن لا أمانَةَ لَهُ.
راز خود را به کسی که امانتدار نیست، مسپار.

غررالحکم و دررالکلم، ح 1066

حدیث(640) امام علی (ع) فرمودند:

إنَّما یُحِبُّکَ مَن لا یَتَمَلََّقُکَ، وَیُثنی عَلَیکَ مَن لا یُسمِعُکَ.
دوستدار حقیقی تو کسی است که از تو چاپلوسی نمیکند و ستایشگر واقعی تو آنکه تو را از [ستایشهایش دربارۀ تو] باخبر نمیکند.

غررالحکم و دررالکلم، ح 7119

حدیث(641) امام علی (ع) فرمودند:

اَلزُّهدُ فِى الدُّنیا الراحَةُ العُظمى
بی ‏رغبتى به دنیا، بزرگ‏ترین آسیش است.

غررالحکم و دررالکلم، ح 1316

حدیث(642) امام جواد (ع) فرمودند:

إظهارُ الشَّیءِ قَبلَ أن یُستَحکمَ مَفسَدَةٌ لَهُ.
آشکار کردن چیزی پیش از استوار شدن، مایۀ تباهی آن است.

تحف العقول، ص 457

حدیث(643) امام جواد (ع) فرمودند:

الأَیَّامُ تَهتِک لَک الأمرَ عَنِ الأسرارِ الکامِنَةِ.
روزگار رازهای نهان را بر تو آشکار میکند.

بحار الأنوار، ج 78، ص 365

حدیث 10

 

حدیث (551) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:

اَلبِطالَةُ تُقِسی القَلبَ
بیکارى ، دل را سخت می ‏کند

(مسند الشهاب، ج 1، ص 188 )

حدیث (552) امام على (ع) فرمودند:

کثرَةُ الدَّین تُصَیرُ الصّادِقَ کاذِبا وَ المُنجِزَ مُخلِفا
بدهى بسیار، راستگو را دروغگو و خوش‏قول را بدقول مى ‏گرداند.

(غررالحکم، ج 4، ص 592، ح 7105 )

حدیث (553) امام على (ع) فرمودند:

غَضُّ الطَّرفِ مِن أفضَلِ الوَرَعِ
پرهیز از نگاه ناروا ، برترین پرهیزگارى است

(عیون الحکم والمواعظ ،ح 5882 )

حدیث (554) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

رَاسُ الحِکمَةِ مَخَافَةُ اللهِ عَزَّوَجَلَّ.
ترس از خدای عزوجل سر حکمت و دانایی است.

(جهاد با نفس ،ح 119 )

حدیث (555) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

مَن عَیرَ اَخاهُ بِذَنبٍ لَم یمُت حَتّى یعمَلَهُ

هر کس برادر [دینى] خود را به گناهى سرزنش کند، نمیرد، مگر آن‏که مرتکب آن شود.

(نهج الفصاحه، ح 2920 )

حدیث (556) امام على (ع) فرمودند:

مَن لَم یصلِح نَفسَهُ لَم یصلِح غَیرَهُ

هر کس خودش را اصلاح نکند، نمى ‏تواند دیگران را اصلاح نمید.

(غررالحکم، ح 8990 )

حدیث (557) امام باقر (ع) فرمودند:

تَزَین للَّهِ‏ِ بِالصِّدقِ فِی الاعمالِ

با راست کردارى، خود را براى خدا بیاراى

(تحف العقول، ص 285 )

حدیث (558) امام صادق (ع) فرمودند:

اَ لعالِمُ بِزَمانِهِ لا تَهجُمُ عَلَیهِ اللَّوابِسُ

کسى که به اوضاع زمان خود آگاه باشد، گرفتار هجوم اشتباهات نمى ‏شود.

(تحف العقول، ص 356 )

حدیث (559) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:

اَلصَّدَقَةُ عَلَى القَرابَةِ صَدَقَةٌ وصِلَةٌ

صدقه دادن به خویشاوندان، هم صدقه است و هم صله رحم

(مسند احمد، ج 4 ،ص 17)

حدیث (560) امام صادق (ع) فرمودند:

إنَّ الغِنَی وَ العِزَّ یَجُولانِ فإذا ظَفَرا بمَوضِع التَّوَکّل أوطَنَا
ثروتمندی و عزت سیر و گردش می کنند پس هر گاه به موضع توکل دست یافتند در همانجا اقامت می گزینند.

(جهاد با نفس ،ح 99)

حدیث (561) امام صادق (ع) فرمودند:

اِنَّ المُؤمِنَ وَلىُّ اللّه‏ِ یعینُهُ وَ یصنَعُ لَهُ وَ لا یقولُ عَلَیهِ اِلاَّ الحَقَّ وَ لا یخافُ غَیرَهُ

مؤمن دوست خداست، یاریش مى ‏رساند و براى او کار مى ‏کند و درباره او جز حق نمى ‏گوید و از غیر او نمى‏ ترسد.

(کافى، ج 2، ص 171، ح 5)

حدیث (562) امام علی (ع) فرمودند:

بُکاءُ العَبدِ مِن خَشیةِ اللَّهِ یمَحِّصُ ذُنُوبَهُ

گریستن بنده از خوف خدا، گناهانش را از میان می ‏برد

(غررالحکم و دررالکلم، ح 4432)

حدیث (563) امام هادی (ع) فرمودند:

اِنَّ الحَرامَ لا ینمى وَ اِن نَمى لا یبارَک لَهُ فیهِ وَ ما اَنـفَقَهُ لَم یؤجَر عَلَیهِ وَ ما خَلَّـفَهُ کانَ زادَهُ اِلَى النّار
به راستى که حرام، افزیش نمى‏یابد و اگر افزیش یابد، برکتى ندارد و اگر انفاق شود، پاداشى ندارد و اگر بماند، توشه‏اى به سوى آتش خواهد بود.

(کافى، ج 5، ص 125، ح 7)

حدیث (564) امام صادق (ع) فرمودند:

من اراد الرئاسه هلک

کسی که ریاست را قصد کند هلاک می گردد.

(جهاد با نفس ،ح 503)

حدیث (565) امام باقر (ع) فرمودند:

اِستَشِر فی أمرِک الَّذینَ یخشَونَ اللَّهَ

در کار خود، [فقط] با کسانى مشورت کن که از خدا می ‏ترسند

(تحف العقول، ص 293)

حدیث (566) امام صادق (ع) فرمودند:

اِذا اَرادَ اللّه‏ُ بِقَومٍ هَلکا ظَهَرَ فیهِمُ الرِّبا
هنگامى که خداوند بخواهد ملتى را نابود کند، رباخوارى در میان آنان رواج مى‏یابد.

(وسائل الشیعه، ج 18، ص 123، ح 17)

حدیث (567) امام صادق (ع) فرمودند:

الله فی عَون المُومِن، مادامَ المُومِن فی عَون اَخیهِ
خداوند در پی یاری مومن است، تا وقتی که مومن در پی یاری برادر خویش است.

(بحار الانوار، ج74 ،ص322)

حدیث (568) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:

اِنَّ الِختِلافَ وَ التَّنازُعَ وَ التَّثَـبُّطَ مِن أمرِ العَجز وَ الضَّعفِ وَ هُوَ مِمّا لا یحِبُّهُ اللّه‏ُ وَ لا یعطى عَلَیهِ النَّصرَ وَ الظَّـفَرَ

اختلاف و کشمکش و پشت هم اندازى، از ناتوانى و سستى است و خداوند نه آن را دوست دارد و نه با آن یارى و پیروزى مى ‏دهد.

(بحارالأنوار، ج 20، ص 126، ح 50)

حدیث (569) امام علی(ع) فرمودند:

فازَ مَن أصلَحَ عَمَلَ یومِهِ وَ استَدرَک فَوارِطَ أمسِهِ

رستگار شد آن‏که کار امروزش را سامان داد و کوتاهى‏هاى دیروزش را جبران کرد.

(مستدرک الوسائل ، ج 12، ص 151)

حدیث (570) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:

اَتـَرعوونَ عَن ذِکرِ فاجِرِ حَتّى یعرِفَهُ النّاسُ؟! فَاذکرُوا الفاجِرَ بِما فیهِ یحذَرهُ النّاسُ

یا از بردن نام بدکار، براى ین‏که مردم او را بشناسند، خوددارى مى ‏کنید؟ بدکار را با اعمال و کردارش معرفى کنید، تا مردم از او برحذر باشند.

(کنزالعمال ، ح 8070)

حدیث (571) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:

لاتَختَلِفوا، فَإِنَّ مَن کانَ قَبلَکمُ اختَلَفوا فَهَلَکوا

باهم اختلاف نکنید، که پیشینیان شما دچار اختلاف شدند و نابود گشتند.

(کنزالعمال ، ح 894)

حدیث (572) امام علی (ع) فرمودند:

قَلیلُ الحَقِّ یدفَعُ کثیرَ الباطِلِ کما اَنَّ القَلیلَ مِنَ النّارِ یحرِقُ کثیرَ الحَطَب
 اندکى حقّ، بسیارى باطل را نابود می ‏کند، همچنان که اندکى آتش، هیزم‏هاى فراوانى را مى ‏سوزاند.

⁽غررالحکم، ح 6735 ⁾

حدیث (573) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:

إذا رَأَیتُمُ المُوءمِنَ صَموتا وَقورا فَادنُوا مِنهُ فَإنَّهُ یلقِی الحِکمَةَ
هنگامى که مؤمن را خاموش و بزرگ منش دیدید، به او نزدیک شوید که حکمت مى ‏آموزد.

(تحف العقول، ص 397)

حدیث (574) حضرت علی(ع) فرمودند:

اَلبَرَکةُ فى مالِ مَن آتَى الزَّکاةَ وَ واسَى المُؤمِنینَ وَ وَصَلَ الاَقرَبینَ
برکت در مال کسى است که زکات بپردازد، به مؤمنان مدد و یارى رساند و به خویشاوندان کمک نمید.

(تحف العقول، ص 172)

حدیث (575) رسول اکرم(ص) فرمودند:

مَن جُرِحَ فی سَبیلِ اللَّهِ جاءَ یومَ القِیامَةِ ریحُهُ کرِیحِ المِسک. . . عَلَیهِ طابَعُ الشُّهَداءِ
هر کس در راه خداوند مجروح شود ، در حالى وارد قیامت می شود که بویش چون بوى مشک است . . . و نشان شهیدان را دارد
 

(میزان الحکمه ، ح 9814)

حدیث (576) امام صادق (ع) فرمودند:

ما مِن رَجُلٍ تَکبَّرَ أو تَجَبَّرَ إلاّ لِذِلَّةٍ وَجَدَها فی نفسِهِ
هیچ مردى تکبّر یا گردنفرازى نکرد ،مگر به سبب احساس خوارى و حقارتى که در خود یافت.

(میزان الحکمه ، ح 9814)

حدیث (577) امام حسین (ع) فرمودند:

إنَّ شیعَتَنا مَن سَلِمَت قُلوبُهُم مِن کلِّ غِشٍّ وَغِلٍّ وَدَغَلٍ
بی‏ گمان شیعیان ما، دل‏هیشان از هر خیانت، کینه، و فریبکارى پک است.

(بحارالأنوار، ج 68، ص 156 )

حدیث (578) امام علی (ع) فرمودند:

کثرَةُ المِزاحِ تُذهِبُ البَهاءَ وَ توجِبُ الشَّحناءَ

شوخى زیاد، ارج و احترام را مى ‏برد و موجب دشمنى مى ‏شود.

(غرر الحکم، ح 7126 )

حدیث (579) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:

اَلمُؤمِنُ یکلُ فی مِعاءٍ واحِدَةٍ وَ المُنافِقُ یکلُ فی سَبعَةِ أمعاءٍ
مؤمن کم خورک است و منافق پرخور

(وسائل الشیعه،  ج 24 ، ص 240)

حدیث (580) امام علی(ع) فرمودند:

لا لِباسَ أجمَلُ مِنَ السَّلامَةِ
هیچ لباسى زیباتر از سلامتى نیست

(عیون الحکم والمواعظ، ح 9891)

حدیث (581) امام علی(ع) فرمودند:

صِلَةُ الرَّحِمِ تُدِرُّ النِّعَمَ وَ تَدفَعُ النِّقَمَ
صله رحم، نعمت‏ها را فراوان مى ‏کند و سختى ‏ها را از بین مى ‏برد.

(غررالحکم، ح 5836)

حدیث (582) پیامبر اکرم(ص) فرمودند:

إنَّ الرَّجُلَ لَیحرَمُ الرِّزقَ بِالذَّنبِ یصیبُهُ
آدمى، با گناهى که می ‏کند، از روزى محروم می شود

(الأمالى، طوسى، ص 528)

حدیث (583) امام باقر (ع) فرمودند:

الصَّبرُ صَبرانِ: صَبرٌ عَلی البَلاءِ حَسَنٌ جَمیلٌ وَ أفضَلُ الصَّبرَین الوَرَعُ عَن المَحارم.

صبر بر دو گونه است: صبر بر بلا که نیکو و زیباست و برترین این دو قسم پرهیز نمودن از حرامهای الهی است.

(جهاد با نفس ،ح 163)

حدیث (584) امام حسن (ع) فرمودند:

إذا أضَرَّتِ النَّوافِلُ بِالفَریضَةِ فَارفَضوها

هرگاه مستحبّات به واجبات زیان رساند [و مانع انجام دادن فریض شود]، آنها را ترک کنید

(تحف العقول، ص 236)

حدیث (585) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

ثَلاثٌ مَن کنَّ فیهِ فَهِىَ راجِعَةٌ عَلى صاحِبِها: اَلبَغىُ وَ المَکرُ وَ النَّکتُ

سه چیز است که در هر کس باشد [آثارش] به خود او بر مى ‏گردد: ستم کردن، فریب دادن و پیمان شکنى.

(نهج الفصاحه، ح 1281)

حدیث (586) امام حسن (ع) فرمودند:

لَیسَتِ العِفَّةُ بِدافِعَةٍ رِزقاً وَ لَا الحِرصُ بِجالِبٍ فَضلاً فَاِنَّ الرِّزقَ مَقسومٌ وَ استِعمالُ الحِرصِ استِعمالُ المَآثِمِ؛
نه پکدامنى، روزى را از انسان دور مى ‏کند و نه حرص، روزى زیاد مى ‏آورد؛ چون روزى قسمت شده است و حرص زدن باعث مبتلا شدن به گناهان مى ‏شود.

(تحف العقول، ص 234)

حدیث (587) امام صادق (ع) فرمودند:

مَن عَیرَ مُؤمِناً بِذَنبٍ لَم یمُت حَتّى‏ یرتَکبَهُ
هر کس مؤمنى را بر انجام دادن گناهى سرزنش کند، نمی میرد تا آن‏که خود آن گناه را مرتکب شود

(الکافى، ج 2، ص 356)

حدیث (588) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

خَیرُ الکلامِ مَا دَلَّ وَ جَلَّ وَ قَلَّ وَ لَم یمِلَّ

بهترین سخن، آن است که قابل فهم و روشن و کوتاه باشد و خستگى نیاورد.

(انوار العلویه، ص 489)

حدیث (589) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

لا تَختَلِفوا، فَإِنَّ مَن کانَ قَبلَکمُ اختَلَفوا فَهَلَکوا
باهم اختلاف نکنید، که پیشینیان شما دچار اختلاف شدند و نابود گشتند.

(کنزالعمال، ح 894)

حدیث (590) امام على (ع) فرمودند:

اَلنَّظیفُ مِنَ الثِّیابِ یذهِبُ الهَمَّ وَالحُزنَ وَهُوَ طَهورٌ لِلصَّلاةِ
لباس پکیزه غم و اندوه را برطرف مى ‏کند و باعث پکیزگى نماز است.

(کافى، ج 6 ، ص 444، ح 14)

حدیث (591) امام على (ع) فرمودند:

اَلبَرَکةُ فى مالِ مَن آتَى الزَّکاةَ وَ واسَى المُؤمِنینَ وَ وَصَلَ الاَقرَبینَ
برکت در مال کسى است که زکات بپردازد، به مؤمنان مدد و یارى رساند و به خویشاوندان کمک نمید.

(تحف العقول، ص 172)

حدیث (592) امام على (ع) فرمودند:

لا یدرَکُ العِلمُ بِراحَةِ الجِسمِ
دانش با تن‏ آسیى به دست نمی ‏ید

(غررالحکم و دررالکلم، ح 10684)

حدیث (593) امام على (ع) فرمودند:

مَن غَرَسَ فى نَفسِهِ مَحَبَّةَ اَنواعِ الطَّعامِ، اِجتَنى ثِمارَ فُنونِ الاَسقامِ
هر کس در دل خود، نهال علاقه به غذاهاى گوناگون را بکارد، محصول بیمارى‏ هاى گوناگون از آن مى ‏چیند.

(غررالحکم، ح 9219 )

حدیث (594) پیامبر(ص) فرمودند:

نَحنُ قَومٌ لا نَکلُ حَتّى نَجوعَ وَ اِذا اَکلنا لا نَشبَعُ
ما قومى هستیم که تا گرسنه نشویم غذا نمى ‏خوریم و تا سیر نشده ‏یم دست از غذا مى‏ کشیم.

(سنن النبى، ص 226 )

حدیث (595) امام علی(ع) فرمودند:

ابِئسَ القَرینُ الغَضَبُ: یبدِى المَعائِبَ وَ یدنِى الشَّرَّ وَ یباعِدُ الخَیرَ
خشم، بدترین همراه است: عیب‏ها را آشکار، بدی‏ها را نزدیک و خوبی‏ها را دور می ‏کند.

(غرر الحکم، ح 4417 )

حدیث (596) امام علی(ع) فرمودند:

اَلنّاسُ اِخوانٌ فَمَن کانَت اُخُوَّتُهُ فى غَیرِ ذاتِ اللّه‏ِ فَهِىَ عَداوَةٌ
مردم برادرند، اما آن که برادرى ‏اش براى خدا نباشد، برادرى وى، دشمنى است.

(بحارالأنوار، ج 74، ص 165، ح 29 )

حدیث (597) امام باقر(ع) فرمودند:

مَا مِن عِبَادَة أفضَلَ عِندَ اللهِ مِن عِفَّةِ بَطن وَ فَرج.
هیچ عبادتی در نزد خدا برتر از ترک شهوات شکم و فرج نیست.

(جهاد با نفس ، ح205 )

حدیث (598) امام حسن عسکری علیه السلام فرمودند:

جُعِلتِ الخَبائِثُ فی بَیت وَ جُعِل مِفتاحُهُ الکَذِبَ
تمام پلیدیها در خانه ای قرار داده شده و کلید آن دروغگویی است.

(بحار الانوار، ج78، ص377)

حدیث (599) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

خَمسٌ مِن سُنَن المُرسَلینَ: اَلحَیاءُ وَ الحِلمُ وَ الحِجامَةُ وَ السِّوک وَ التَّعَطُّرُ
پنج چیز از سنت پیغمبران است: حیا، بردبارى، حجامت کردن، و مسوک و عطر زدن.

(نهج الفصاحه، ح 1463)

حدیث (600) امام حسن عسکری (ع) فرمودند:

اِتَّقُوا اللَّهَ وَ کونُوا زَیناً وَ لا تَکونُوا شَیناً
تقواى الهى پیشه کنید و میه افتخار و آبرو باشید نه میه ننگ و شرمندگى

(تحف العقول، ص 488)

حدیث 9

حدیث (501) حضرت فاطمه زهرا (س) فرمودند:

فَفَرَضَ اللّه‏ُ الیمانَ تَطهیرا مِنَ الشِّرک... وَ العَدلَ تَسکینا لِلقُلوبِ
خداوند یمان را براى پکى از شرک... و عدل و داد را براى آرامش دل‏ها واجب نمود.

(من لیحضره الفقیه، ج 3، ص 568)

حدیث (502) امام هادی (ع) فرمودند:

اَلنّاسُ فِى الدُّنیا بِالاَموالِ وَ فِى الآخِرَةِ بِالاَعمالِ

اعتبار مردم در دنیا به مال است و در آخرت به عمل.

(بحارالأنوار، ج 78، ص 368، ح3)

حدیث (503) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:

کلوا جَمیعا وَ لا تَفَرَّقوا فَاِنَّ البَرَکةَ مَعَ الجَماعَةِ

با هم غذا بخورید و پرکنده نباشید، که برکت با جماعت است.

(بحارالأنوار، ج 66، ص 349)

حدیث (504) امام صادق (ع) فرمودند:

اَلا اُحَدِّثُک بِمَکارِمِ الاَخلاقِ؟ الصَّفحُ عَنِ النّاسِ وَ مُواساةُ الرَّجُلِ اَخاهُ فى مالِهِ وَ ذِکرُ اللّه‏ِ کثیراِ

یا به شما بگویم که مکارم اخلاق چیست؟ گذشت کردن از مردم، کمک مالى به برادر (دینى) خود و بسیار به یاد خدا بودن.

(معانى الأخبار، ص 191، ح 2)

حدیث (505) امام علی (ع) فرمودند:

مَن ساءَ خُلقُهُ، مَلَّهُ اَهلُهُ

هر کس بد اخلاق باشد، خانواده ‏اش از او دلتنگ و خسته مى‏ شوند.

(تحف العقول، ص 214)

حدیث (506) پیامبر اکرم(ص) فرمودند:

اِختَبِرُوا النّاسَ بِاَخدانِهِم فَاِنَّ الرَّجُلَ یخادِنُ مَن یعجِبُهُ

مردم را از دوستانشان بشناسید، زیرا انسان با کسى رفاقت مى ‏کند که او را مى ‏پسندد.

(تحف العقول، ص 214)

حدیث (507) پیامبر اکرم(ص) فرمودند:

اَحِبُّو المَعروفَ وَ اَهلَهُ فَوَالَّذى نَفسى بِیدِهِ اِنَّ البَرَکةَ وَ العافیةَ مَعَهُما

نیکى و نیکوکاران را دوست بدارید. سوگند به آن که جانم به دست اوست، برکت و تندرستى، با نیکى و نیکوکاران است.

(کنز العمّال، ح 15974)

حدیث (508) امام على (ع) فرمودند:

رَسُ العِلمِ التَّمییزُ بَینَ الخلاقِ وَ اِظهارُ مَحمودِها وَ قَمعُ مَذمومِها
بالاترین درجه دانیى، تشخیص اخلاق از یکدیگر و آشکار کردن اخلاق پسندیده و سرکوب اخلاق ناپسند است.

(غررالحکم، ح 5267)

حدیث (509) امام صادق (ع) فرمودند:

لا یستَیقِنُ القَلبُ اَنَّ الحَقَّ باطِلٌ اَبَدا وَ لا یستَیقِنُ اَنَّ الباطِلَ حَقٌّ اَبَدا
هرگز دل به باطل بودن حق و به حق بودن باطل یقین نمی ‏کند

(تفسیر العیاشى، ج 2، ص 53، ح 39)

حدیث (510) امام حسن عسکری (ع) فرمودند:

کفک اَدَبا تَجَـنُّـبُک ما تَکرَهُ مِن غَیرِک
براى ادب تو همین بس که آنچه را از دیگران نمى ‏پسندى، از آن دورى کنى.
 

(بحارالأنوار، ج 78، ص 377)

حدیث (511) امام علی (ع) فرمودند:

اَلنّاسُ کلُّهُم اَحرارٌ وَلکنَّ اللّه‏َ خَوَّلَ بَعضَکم بَعضا
مردم همگى آزادند، ولى خداوند بعضى را سرپرست بعضى دیگر قرار داده است
 

(امالى شیخ صدوق، ص 531، ح 718)

حدیث (512) امام علی (ع) فرمودند:

مَن رُزِقَ الدِّینَ فَقَد رُزِقَ خَیرَ الدُّنیا وَ الآخِرَةِ
هر کس دین روزى او شود، براستى خیر دنیا و آخرت روزى او شده است
 

(غررالحکم، ح 8523)

حدیث (513) امام صادق (ع) فرمودند:

حُسنُ الظَّنِّ باللهِ أن لَا تَرجُوَ إلاَّ اللهَ وَ لَا تَخَافَ إلَّا ذَنبَکَ.
گمان نیکو به خدا داشتن این است که امید به هیچکس جز او نداشته باشی و از هیچ چیز جز گناهت نترسی.

(جهاد با نفس، ح 143)

حدیث (514) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:

اَمّا عَلامَةُ التّائِبِ فَاَربَعَةٌ: اَلنَّصیحَةُ لِلّهِ فى عَمَلِهِ وَ تَرک الباطِلِ وَ لُزومُ الحَقِّ وَ الحِرصُ عَلَى الخَیرِ
نشانه توبه ‏کننده چهار است: عمل خالصانه براى خدا، رها کردن باطل، پیبندى به حق و حریص بودن بر کار خیر.

⁽تحف العقول، ص 20. ⁾

حدیث (515) امام علی(ع) فرمودند:

شَرُّ النّاسِ مَن لا یعفو عَنِ الزَّلَّةِ وَ لا یستُرُ العَورَةَ
بدترین مردم کسى است که خطا را نمی ‏بخشد و عیب (دیگران) را نمی ‏پوشاند

⁽غررالحکم، ج4، ص175، ح 5734⁾

حدیث (516) امام علی(ع) فرمودند:

فى سَعَةِ الاَخلاقِ کنوزُ الاَرزاقِ
گنج‏هاى روزى در وسعت اخلاق نهفته است.

⁽کافى، ج 8 ، ص 23⁾

حدیث (517) امام علی(ع) فرمودند:

مَن ساءَ خُلقُهُ ضاقَ رِزقُهُ
هر کس بد اخلاق باشد، روزى ‏اش تنگ مى ‏شود.

⁽غررالحکم، ح 8023⁾

حدیث (518) امام جواد (ع) فرمودند:

اَلمُؤمِنُ یحتاجُ إلى ثَلاثِ خِصالٍ: تَوفیقٍ مِنَ اللّه‏ِ وَواعِظٍ مِن نَفسِهِ وَقَبُولٍ مِمَّن ینصَحُهُ
مؤمن نیازمند سه چیز است: توفیقى از پروردگار، پند دهنده‏اى از درون خویش و پذیرش از نصیحت کنندگان

⁽بحارالأنوار، ج 78، ص 358، ح 1⁾

حدیث (519) امام صادق (ع) فرمودند:

مَن اَحسَنَ خُلقَهُ اَحَبَّهُ الاخیارُ وَ جانَبَهُ الفُجّارُ
انسان خوش اخلاق، از دوستى مردمان خوب برخوردار است و از تعرّض آدم‏هاى نابکار در امان است .

⁽مستدرک الوسائل، ج 8 ، ص 449⁾

حدیث (520) پیامبر (ص) فرمودند:

معلَم اَنَّ الصِّدقَ مُبارَک وَ الکذبَ مَشؤومٌ
بدان که راستگویى، پر برکت است و دروغگویى، شوم.

⁽تحف العقول، ص 14. ⁾

حدیث (521) امام باقر (ع) فرمودند:

الکِبرُ مَطَایَا النَّارِ
کبر و بزرگی نمودن(به منزله ی) مرکبی است که سوار خود را به سوی آتش می برد.

⁽جهاد با نفس، ح 578 ⁾

حدیث (522) امام رضا (ع) فرمودند:

لَیسَ العِبادَةُ کَثرَةَ الصَّلاةِ وَ الصَّوم إنَّما العِبادَةُ التَّفَکُرُ فِی أمر اللهِ عَزَّوَجَلَّ
عبادت به زیاد بودن نماز و روزه نیست، بلکه تفکر نمودن در کار خدای عزوجل است

⁽جهاد با نفس، ح 54 ⁾

حدیث (523) امام هادی (ع) فرمودند:

أمّا إنّک لَو زُرتَ قَبرَ عَبدِ العَظیمِ عِندَکم لَکنتَ کمَن زارَ الحُسَینَ بنَ عَلِیِّ (ع)
(خطاب به یکی از اهالی ری)بدان که اگر قبر عبد العظیم در شهر خودتان را زیارت کنى، همچون کسى باشى که حسین بن على (ع) را زیارت کرده باشد.

⁽میزان الحکمه، ح 7984 ⁾

حدیث (524) امام صادق (ع) فرمودند:

مَن لَم یملِک غَضَبَهُ لَم یملِک عَقلَهُ.
هر آنکه بر غضب خود چیره نشود، بر عقل خود اختیاری ندارد.

⁽ کافی، ج 2، ص 303 ⁾

حدیث (525) امام صادق (ع) فرمودند:

انَّ شِیعَةَ عَلِیِّ(ع) کانُو خُمُصَ البُطُونِ، ذُبُلَ الشَّفَاهِ، اَهلَ الرَافَةٍ وَ عِلمٍ وَ حِلمٍ، یُعرَفُونَ بِالرَّهبَانِیَّةِ
همانا شیعیان علی(ع) شکمهاشان تهی و لبهاشان خشکیده بود، اهل مهربانی و علم و بردباری بودند و به پارسایی شناخته می شدند

⁽ جهاد با نفس، ح 35 ⁾

حدیث (526) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:

کلوا جَمیعا وَ لا تَفَرَّقوا فَاِنَّ البَرَکةَ مَعَ الجَماعَةِ
 با هم غذا بخورید و پرکنده نباشید، که برکت با جماعت است.

⁽بحارالأنوار، ج 66، ص 349. ⁾

حدیث (527) امام علی (ع) فرمودند:

اَفضَلُ النّاسِ عَقلاً اَحسَنُهُم تَقدیرا لِمَعاشِهِ وَ اَشَدُّهُمُ اهتِماما بِاِصلاحِ مَعادِهِ
عاقل ‏ترین مردم کسى است که بهتر بتواند امور زندگى ‏اش را برنامه ‏ریزى کند و براى اصلاح آخرتش بیشتر همت نمید.

⁽ غررالحکم، ح 3340. ⁾

حدیث (528) حضرت محمد(ص) فرمودند:

اِنَّ اللّه‏َ یحِبُّ المُلِحّینَ فِى الدُّعاءِ.
خداوند اصرار کنندگان در دعا را دوست دارد.

⁽ بحارالأنوار، ج 93، ص 378 ⁾

حدیث (529) امام صادق(ع) فرمودند:

اِنَّ لاَِهلِ الجَنَّةِ اَربَعَ عَلاماتٍ: وَجهٌ مُنبَسِطٌ وَ لِسانٌ لَطیفٌ وَ قَلبٌ رَحیمٌ وَ یدٌ مُعطیةٌ
بهشتى ‏ها چهار نشانه دارند: روى گشاده، زبان نرم، دل مهربان و دستِ دهنده

⁽ مجموعه ورام، ج 2، ص 91 ⁾

حدیث (530) امام علی (ع) فرمودند:

جَمعُ خَیرِ الدُّنیا وَ الخِرَةِ فى کتمانِ السِّرِّ وَ مُصادَقَةِ الاَخیارِ، وَ جَمعُ الشَّرِّ فِى الاِذاعَةِ وَ مُؤاخاةِ الاَشرار

همه خیر دنیا و آخرت در رازدارى و هم‏نشینى با نیکان است و همه شر در افشاى اسرار و دوستى با اشرار است.

⁽ بحارالأنوار، ج 74 ، ص 178، ح 17 ⁾

حدیث (531) پیامبر اعظم(ص) فرمودند:

رَاسُ العَقل بَعدَ الیمانِ باللّه‏ِ مُداراةُ النّاس فى غَیر تَرک حَقٍّ.
کمال عقل پس از یمان به خدا، مدارا کردن با مردم است به شرط آن که حق، ترک نشود.

⁽ تحف العقول، ص 42⁾

حدیث (532) پیامبر اعظم(ص) فرمودند:

اَلمُؤمِنُ یبدَأُ بِالسَّلامِ وَ المُنافِقُ یقُولُ:حَتّى یبدَا بی
مؤمن ابتدا به سلام می کند و منافق منتظر سلام دیگران است

(کنزالعمّال، ح 778)

حدیث (533) پیامبر اعظم(ص) فرمودند:

اذا رَأَیتَ مِن أَخیک ثَلاثَ خِصالٍ فَارجُهُ: اَلحَیاءُ وَالأَمانَةُ وَالصِّدقُ
هر گاه در برادر (دینى) خود سه صفت دیدى به او امیدوار باش: حیا، امانتدارى و راستگویى

(نهج الفصاحه، ح 205)

حدیث (534) امام صادق (ع) فرمودند:

اِنَّ مِمّا یزَینُ الاِسلامَ الاَخلاقُ الحَسَنَةُ فیما بَینَ النّاس
خوش اخلاقى در بین مردم، زینت اسلام است.

(مشکاة الأنوار، ص 422)

حدیث (534) امام صادق (ع) فرمودند:

اِنَّ مِمّا یزَینُ الاِسلامَ الاَخلاقُ الحَسَنَةُ فیما بَینَ النّاس
خوش اخلاقى در بین مردم، زینت اسلام است.

(مشکاة الأنوار، ص 422)

حدیث (535) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

ما عَمِلَ ابنُ آدَمَ شَیئاً اَفضَلَ مِنَ الصَّلاةِ وَ صَلاحِ ذاتِ البَینِ وَ خُلق حَسَن
انسان هیچ کارى بهتر از نماز، اصلاح میان مردم و خوش اخلاقى نکرده است.

(نهج الفصاحه، ح 2651 )

حدیث (536) حضرت علی(ع) فرمودند:

لَو یعلَمُ المُصَلّى ما یغشاهُ مِنَ الرَّحمَةِ لَما رَفَعَ رَأسَهُ مِنَ السُّجودِ
اگر نماز گزار می دانست تا چه حد مشمول رحمت الهى است، هرگز سر خود را از سجده بر نمی داشت
 

(غررالحکم، ح 7592 )

حدیث (537) پیامبر اعظم(ص) فرمودند:

ثَلاثٌ مَن کنَّ فیهِ جَمَعَ اللّه‏ُ لَهُ خَیرَ الدُّنیا وَ الآخِرَةِ: اَلرِّضا بِالقَضاءِ وَ الصَّبرُ عِندَ البَلاءِ وَ الدُّعاءُ عِندَ الشِّدَّةِ وَ الرَّخاءِ
کسى که سه خصلت در او باشد، خداوند خیر دنیا و آخرت را براى او فراهم می کند: خشنودى به مقدرات، صبر در بلا و دعا در سختى و راحتى
 

(بحارالأنوار، ج 71، ص 156، ح 71)

حدیث (538) پیامبر اعظم(ص) فرمودند:

اِنّا اُمِرنا مَعاشِرَ الاَنبیاءِ بِمُداراةِ النّاسِ، کما اُمِرنا بِاقامَةِ الفَرائِضِ
ما پیامبران، همان‏گونه که به برپا داشتن واجبات مأمور شده‏یم، به مدارا کردن با مردم نیز مأمور شده ‏یم.
 

(ارشاد القلوب، ج 1، ص 115)

حدیث (539) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:

جِماعُ التَّقوى‏ فى قولِهِ تَعالى‏: «اِنَّ اللَّهَ یامُرُ بِالعَدلِ وَ الاِحسانِ»
عصاره تقوا در ین گفته خداوند آمده است: خداوند به عدالت و نیکى فرمان مى‏دهد.

(کافى، ج 2، ص 82 ، ح 4)

حدیث (540) امام علی(ع) فرمودند:

اَلکیسُ صَدیقُهُ الحَقُّ وَ عَدُوُّهُ الباطِلُ
انسان زیرک، دوستش حق است و دشمنش باطل

(غررالحکم، ح 1524)

حدیث (541) امام علی(ع) فرمودند:

خَیرُ هذِهِ الاُُمَّةِ النَّمَطُ الاَوسَطُ
بهترین ین امت، میانه ‏روها هستند

(بحارالأنوار، ج 4، ص 41، ح 18)

حدیث (542) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

اِنَّ البَلاءَ لِلظّالِمِ اَدَبٌ وَ لِلمُؤمِنِ اِمتحانٌ وَ لِلانبیاءِ دَرَجَة وَ لِلاولیاءِ کرامَة
بلا براى ظالم میه ادب، براى مؤمن آزمیش و براى پیامبران میه ترفیع درجه و براى اولیا بزرگوارى است.

(بحار الأنوار، ج 75، ص 127، ح 9 )

حدیث (543) امام علی (ع) فرمودند:

اِنَّ النّاسَ اِلى صالِحِ الادَبِ اَحوَجُ مِنهُم اِلَى الفِضَّةِ وَ الذَّهَبِ
مردم، به ادب (فرهنگ و تربیتِ) درست ، نیازمندترند، تا به طلا و نقره.

(مکارم الأخلاق، ص 17)

حدیث (544) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

بُکاءُ المُؤمِنِ مِن قَلبِهِ وَ بُکاءُ المُنافِقِ مِن هامَّتِهِ
گریه مؤمن از (درون) دل اوست و گریه منافق از (ظاهر و) سرش

(الجامع الصغیر، ح 3156)

حدیث (545) امام حسن عسکرى (ع) فرمودند:

لَیسَ مِنَ الاَدَبِ اِظهارُ الفَرَحِ عِندَ المَحزونِ
شادى کردن در حضور غمگین، از ادب به دور است

(غرر الحکم، ح 10875)

حدیث (546) امام على (ع) فرمودند:

مَنِ اتَّقَى اللَّهَ اَحَبَّهُ النَّاسُ
هر کس تقواى الهى پیشه کند، مردم او را دوست خواهند داشت

(کشف الغمه، ج 3، ص 139)

حدیث (547) امام على (ع) فرمودند:

إنَّ حَدِیثَنا یُحیِی القُلُوبَ
به راستی که حدیث ما (اهل بیت) دلها را زنده می‌کند

(بحارالأنوار، ج 2، ص 144)

حدیث (548) امام على (ع) فرمودند:

لا تَصفُو الخِلَّةُ مَعَ غَیرِ اَدیبٍ
دوستى با شخص بى ‏ادب ، صمیمانه نخواهد شد.

(بحار الأنوار، ج 75، ص 8 ، ح 63 .)

حدیث (549) امام باقر (ع) فرمودند:

إنَّ اللهَ یُحِبُّ الحَییَّ الحَلیمَ.
همانا خداوند انسان با حیا و بردبار را دوست دارد.

(جهاد با نفس، ح259 )

حدیث (550) امام علی (ع) فرمودند:

یک وَالهَذَرَ فَمَن کثُرَ کلامُهُ کثُرَت آثامُهُ
زنهار از پُرگویى ؛ زیرا هر که پُرگو باشد ، گناهانش بسیار شود

(غررالحکم و دررالکلم، ح 2637 )

حدیث 8

 

حدیث (451) رسول اکرم (ص) فرمودند:

لَو کَانَ الرِّفقُ خَلقاً یُریَ مَا کَانَ مِمَّا خَلَقَ اللهُ شَیءٌ اَحسَنَ مِنهُ.

اگر مدارا مخلوقی بود که دیده می شد هیچ مخلوقی از مخلوقات خدا از او نیکوتر نبود.

(جهاد با نفس، ح 274)

حدیث (452) امام علی (ع) فرمودند:

إن لَم تَکن حَلیما فَتَحَلَّم فَإِنَّهُ قَلَّ مَن تَشَبَّهَ بِقَومٍ إِلاّ أَوشَک أَن یکونَ مِنهُم

اگر بردبار نیستى خود را بردبار جلوه ده، زیرا کمتر کسى است که خود را شبیه گروهى کند و بزودى یکى از آنان نشود.

(نهج ‏البلاغه، حکمت 207)

حدیث (453) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

اَلنّاسُ یعمَلونَ بِالخَیرِ وَ اِنَّما یعطَونَ اُجورَهُم عَلى قَدرِ عُقولِهِم

مردم، کارهاى خیر مى ‏کنند، ولى پاداش آنان تنها به اندازه عقلشان عطا مى ‏شود.

(کنزالعمال، ح 7052)

حدیث (454) حضرت زهرا (س) فرمودند:

جعل الله ... الجهاد عزا للإسلام، و الصبر معونة علی استیجاب الأجر

خداوند جهاد را موجب عزت و هیبت اسلام، و صبر را وسیله استحقاق و شیستگی پاداش حق تعالی قرار داد.

(احتجاج طبرسی، ج 1، ص 258)

حدیث (455) امام علی (ع) فرمودند:

الصلوة حصن من سطوات الشیطان
نماز قلعه و دژ محکمی است که نمازگزار را از حملات شیطان نگاه می دارد.

(میزان الحکمة، ج 5، ص 367)

حدیث (456) امام صادق (ع) فرمودند:

انَّ مِنَ الکَبَائِر عُقُوقَ الوَالِدَین وَالیَاسَ مِن رَوحِ اللهِ وَالاَمنَ مِن مَکرِ اللهِ

همانا آزار رساندن به پدر و مادر و نا امیدی از رحمت خداوند و ایمنی از مکر خداوند از گناهان کبیره است

(جهاد با نفس، ح 424)

حدیث (457) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

اِنَّ اَصلَ کلِّ خَیرٍ فِى الدُّنیا وَ الآخِرَةِ شَى‏ءٌ واحِدٌ وَ هُوَ الخَوفُ مِنَ اللّه‏ِ تَعالى

ریشه هر خیرى در دنیا و آخرت یک چیز است و آن ترس از خداوند متعال است.

(مستدرک الوسائل، ج 11، ص 235، ح 12842)

حدیث (458) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

اِنَّ اللّه‏َ یحِبُّ بُغاةَ العِلمِ

خداوند جویندگان دانش را دوست دارد.

(کافى، ج1، ص 30، ح1 )

حدیث (459) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

اَلنّاسُ رَجُلانِ: عالِمٌ وَ مُتَعَلِّمٌ وَ لا خَیرَ فیما سِواهُما

مردم، دو گروهند: دانشمند و دانش ‏اندوز و در غیر ین دو، خیرى نیست.

(نهج الفصاحه، ح 3145 )

حدیث (460) امام باقر (ع) فرمودند:

ما مِن قَطرَةٍ احَبَّ الی اللهِ عَزَّوَجَلَّ مِن قَطرَةٍ دُمُوعٍ فی سََوَادِ اللَّیلِ مَخَافَةً مِنَ اللهِ لا یُرادُ بِها غَیرُهُ
هیچ قطره ای در نزد خداوند عزوجل دوست داشتنی تر و محبوب تر از قطره ی اشکهایی که در تاریکی شب و از خوف خدا با اخلاص کامل ریخته می شود نیست.

(جهاد با نفس، ح 137 )

حدیث (461) امام علی (ع) فرمودند:

مَن حَلَمَ عَن عَدُوِّهِ ظَفِرَ بِهِ

هر کس در مقابل دشمن بردبار باشد بر او پیروز مى ‏شود.

(کنزالفوائد، ص147 )

حدیث (462) امام علی (ع) فرمودند:

اِحتَجِب عَنِ الغَضَبِ بِالحِلمِ، وَغُضَّ عَنِ الوَهمِ بِالفَهمِ

با بردبارى خود را از خشم پنهان کن و با فهم و دانیى از وهم و خیال چشم بپوش.

(غررالحکم، ج2، ص 199، ح 2365 )

حدیث (463) امام علی (ع) فرمودند:

مَن غاظَک بِقُبحِ السَّفَهِ عَلَیک، فَغِظهُ بِحُسنِ الحِلمِ عَنهُ

هر کس با زشتىِ سبکسرى تو را خشمگین کرد تو با زیبیى بردبارى او را به خشم آور.

(غررالحکم، ج 5، ص333، ح 8620  )

حدیث (464) امام صادق (ع) فرمودند:

مَا احَبَّ اللهَ مَن عَصَاهُ

کسی که نافرمانی خدا را کند، خداوند را دوست نمی دارد.

(جهاد با نفس، ح 386  )

حدیث (465) امام صادق (ع) فرمودند:

المُومِنُ حَلِیمٌ لا یَجهَلُ، وَ اِن جُهِلَ عَلَیهِ یَحلُمُ، وَ لا یَظلِمُ وَ اِن ظُلِمَ غَفَرَ وَ لا یَبخَلُ وَ اِن بُخِلَ عَلَیهِ صَبَر

مومن بردباری است که بردباری اش از روی نادانی نیست و اگر با او از روی نادانی و حماقت رفتار شود او بردباری به خرج می دهد و به کسی ستم نمی کند و اگر به او ستمی شد می بخشاید و بخل نمی ورزد و اگر به او بخل ورزیده شد صبر پیشه می کند.

(جهاد با نفس، ح 36  )

حدیث (466)  پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

اَلسَّخىُّ قَریبٌ مِنَ اللّه‏ِ ، قَریبٌ مِنَ النّاسِ ، قَریبٌ مِنَ الجَنَّةِ
سخاوتمند به خدا، مردم و بهشت نزدیک است.

(بحارالأنوار، ج 73، ص 308، ح37)

حدیث (467)  امام على (ع) فرمودند:

مَن أَصلَحَ فیما بَینَهُ وَبَینَ اللّه‏ِ أَصلَحَ اللّه‏ُ فیما بَینَهُ وَبَینَ النّاس.

هر کس رابطه ‏اش را با خدا اصلاح کند، خداوند رابطه او را با مردم اصلاح خواهد نمود.

(بحارالأنوار، ج 71، ص 366، ح 12)

حدیث (468)  امام على (ع) فرمودند:

اِنَّ اَهنَأَ النّاسِ عَیشا مَن کانَ بِما قَسَمَ اللّه‏ُ لَهُ راضیا

هر کس به آنچه خداوند به او داده است راضى باشد، راحت‏ترین زندگى را دارد.

(غررالحکم، ح 3397)

حدیث (469)  امام باقر (ع) فرمودند:

اِنَّ اللهَ رَفیقٌ یُحِبُّ الرِّفقَ
خداوند اهل مدارا است و مدارا را دوست دارد

(جهاد با نفس، ح 283)

حدیث (470)  امام باقر (ع) فرمودند:

مَا اَحسَنَ الحَسَنَاتِ بَعدَ السَّیِّئاتِ وَ مَا اَقبَحَ السَّیِّئاتِ بَعدَ الحَسَنَاتِ
چه نیکوست نیکی ها بعد از بدیها و چه زشت است بدیها پس از نیکی ها

(جهاد با نفس، ح 880)

حدیث (471) امام علی (ع) فرمودند:

مَن تَوکلَ عَلَى اللّه‏ِ ذَلَّت لَهُ الصِّعابُ وَتَسَهَّلَت عَلَیهِ الأسبابِ

هر کس به خدا توکل کند، دشواری‏ها براى او آسان می ‏شود و اسباب بریش فراهم می ‏گردد.

(غررالحکم، ح 9028)

حدیث (472) امام کاظم (ع) فرمودند:

وَاللّه‏ِ ما اُعطِىَ مُومِنُ قَطَّ خَیرَ الدُّنیا وَالخِرَةِ، اِلاّ بِحُسنِ ظَنِّهِ بِاللّه‏ِ عَزَّوَجَلَّ وَ رَجائِهِ لَهُ وَ حُسنِ خُلقِهِ وَالکفِّ عَنِ اغتیاب المُؤمِنینَ

به خدا قسم خیر دنیا و آخرت را به مؤمنى ندهند مگر به سبب حسن ظن و امیدوارى او به خدا و خوش اخلاقى اش و خوددارى از غیبت مؤمنان.

(بحارالأنوار، ج 6، ص 28، ح29)

حدیث (473) امام علی (ع) فرمودند:

لا یسعَدُ امرؤ ٌإلاّ بِطاعَةِ اللّه‏ِ سُبحانَهُ وَ لا یشقَى امرُؤٌ إلاّ بِمَعصیةِ اللّه‏ِ.

هیچ کس جز با اطاعت خدا خوشبخت نمى ‏شود و جز با معصیت خدا بدبخت نمى ‏گردد.

(غررالحکم، ح 10848)

حدیث (474) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:

إذا قالَ العَبدُ عِندَ مَنامِهِ بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحیمِ یقولُ اللّه‏ُ: مَلائِکتى! اُکتُبُوا بِالحَسَناتِ نَفسَهُ إلَى الصَّباحِ
هر گاه بنده‏اى هنگام خوابش، بسم اللّه‏ الرحمن الرحیم بگوید، خداوند به فرشتگان مى‏گوید: به تعداد نفس‏هیش تا صبح بریش حسنه بنویسید

(جامع الأخبار، ص 42)

حدیث (475) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:

مَن سَرَّهُ أن یستَجیبَ اللّه‏ُ لَهُ عِندَ الشَّدائِدِ وَالکربِ فَلیکثِرِ الدُّعاءَ فِى الرَّخاءِ

هر کس دوست دارد خداوند هنگام سختی‏ها و گرفتاری‏ها دعاى او را اجابت کند، در هنگام آسیش، دعا بسیار کند.

(نهج الفصاحه، ح 3023)

حدیث (476) امام صادق (ع) فرمودند:

مَن عَرَفَ اللهَ خَافَ اللهَ وَ مَن خَافَ اللهَ سَخَت نَفسُهُ عَن الدُّنیا.
هر که خدا را بشناسد ترس او در دلش می افتد و هر که از خدا ترسان باشد نفسش از دنیا طلبی باز می ماند.

(جهاد با نفس ، ح 117)

حدیث (477) امام صادق (ع) فرمودند:

صَدَقَةٌ یحِبُّهَا اللّه‏ُ: إِصلاحٌ بَینَ النّاسِ إِذا تَفاسَدوا، وَتَقارُبٌ بَینَهُم إِذا تَباعَدوا

صدقه‏ اى که خداوند آن را دوست دارد عبارت است از: اصلاح میان مردم هرگاه رابطه‏ شان تیره شد و نزدیک کردن آنها به یکدیگر هرگاه از هم دور شدند.

(کافى، ج 2، ص 209، ح 1)

حدیث (478) امام باقر (ع) فرمودند:

اَلحِلمُ لِباسُ العالِمِ فَلا تَعرَینَّ مِنهُ

بردبارى لباس عالم است، پس تو خود را از آن عریان مدار.

(کافى، ج 8، ص 55)

حدیث (479) امام على (ع) فرمودند:

مَن حَسُنَت خَلیقَتُهُ طابَت عِشرَتُهُ

هر کس خوش اخلاق باشد، زندگى‏اش پکیزه و گوارا مى‏گردد.

(غررالحکم، ح8153)

حدیث (480) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:

أشقَى النّاسِ المُلوک... وَ أسعَدُ النّاسِ مَن خالَطَ کرامَ النّاسِ
بدبخت‏ترین مردم پادشاهانند و خوشبخت‏ترین مردم کسى است که با مردم بزرگوار معاشرت کند.

(الأمالى صدوق، ص 73، ح 41)

حدیث (481) امام صادق (ع) فرمودند:

اِنَّ المُؤمِنَ لَیسکنُ اِلَى المُؤمِنِ کما یسکنُ الظَّمانِ اِلَى الماءِ البارِدِ.

به راستى که مؤمن با برادر مؤمنش آرامش پیدا مى ‏کند، چنان که تشنه، با آب خنک آرامش مى ‏یابد.

 

(کافى، ج 2، ص 247)

حدیث (482) امام صادق (ع) فرمودند:

لا ینبَغى لِمَن لا یتَّقى مَلامَةَ العُلَماءِ وَ ذَمِّهِم اَن یرجى لَهُ خَیرُ الدُّنیا وَ الآخِرَةِ

کسى که از سرزنش و نکوهش علما پروا نمی‏کند، نمی‏توان به خیر دنیا و آخرت او امید داشت.

 

(تحف العقول، ص 364)

حدیث (483) امام علی (ع) فرمودند:

اِذا ظَهَرَتِ الجِنیاتُ ارتَفَعَتِ البَرَکاتُ
 هرگاه گناهان آشکار شوند، برکت‏ها از میان مى‏رود.

(غررالحکم، ح 4030)

حدیث (484) امام علی (ع) فرمودند:

قُلوبُ الرَّعِیةِ خَزائِنُ راعیها فَما اَودَعَها مِن عَدلٍ اَو جَورٍ وَجَدَهُ

 دلهاى مردم صندوقچه‏هاى حکم است، پس آنچه از عدالت و یا ظلم در آنها بگذارد، همان را خواهد دید.

(غررالحکم، ج4، ص 521، ح 6825)

حدیث (485) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

شَعبانُ شَهری، وَرَمَضانُ شَهرُ اللهِ؛ فَمَن صامَ شَهری، کنتُ لَهُ شَفیعاً یَومَ القیامَهِ.

شعبان ماه من است، و رمضان ماه خداست؛ پس هرکس در شعبان روزه بدارد، من در روز قیامت شفیع او خواهم بود.

(بحار الأنوار، ج 97، ص 83)

حدیث (486) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

اِنَّ اللّه‏َ یحِبُّ اِذا عَمِلَ اَحَدُکم عَمَلاً اَن یتقِنَهُ

خداوند دوست دارد که وقتى یکى از شما کارى انجام مى‏دهد در آن محکم ‏کارى کند.

(نهج الفصاحه، ح 726)

حدیث (487) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

مَن اَحَبَّ اَن یکونَ اَغنَى النّاسِ فَلیکن بِما فى یدِ اللّه‏ِ اَوثَقَ مِنهُ بِما فى یدِهِ

هر کس دوست دارد بى‏نیازترین مردم باشد، بید به آنچه در دست خداست مطمئن‏تر باشد تا آنچه به دست خودش دارد.

(نهج الفصاحه، ح 2798)

حدیث (488) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:

بکروا طَـلَبَ الرِّزقِ وَ الحَوائِجِ فَاِنَّ الغُدُوَّ بَرَکةٌ وَ نَجاحٌ

در پى روزى و نیازها، سحر خیز باشید؛ چرا که حرکت در آغاز روز، [میه] برکت و پیروزى است.

(المعجم الاوسط، ج 7، ص 194، ح 7250)

حدیث (489) امام علی (ع) فرمودند:

اَلکریمُ یرى مَکارِمَ اَفعالِهِ دَینا عَلَیهِ یقضیهِ، اَللَّئیمُ یرى سَوالِفَ اِحسانِهِ دَینا لَهُ یقتَضیهِ ؛
بزرگوار، نیکوکارى‏هاى خود را بدهى به گردن خود مى‏داند که بید بپردازد و فرومیه، احسان‏هاى گذشته خود را بدهى به گردن دیگران مى‏داند که بید پس بگیرد.

(غررالحکم، ح 2031 و 2032 .)

حدیث (490) امام علی (ع) فرمودند:

 اِصبِر عَلى مَرارَةِ الحَقِّ وَ یک اَن تَنخَدِعَ لِحَلاوَةِ الباطِلِ
 تلخى حق را تحمل کن، و مبادا که فریب شیرینى باطل را بخورى.

(غررالحکم، ح 2472)

حدیث (491) امام علی (ع) فرمودند:

اَهنَى العَیشِ اطِّراحُ الکلَفِ

گواراترین زندگى، رها کردن تکلّف‏ها (تجمّلات) است.

(غررالحکم، ح 2472)

حدیث (492) امام علی (ع) فرمودند:

اَربَعٌ مَن اُعطِیهُنَّ فَقَد اُعطىَ خَیرَ الدُّنیا وَ الخِرَةِ: صِدقُ حَدیثٍ وَ اَداءُ اَمانَةٍ وَ عِفَّةُ بَطنٍ وَ حُسنُ خُلُقٍ

چهار چیز است که به هر کس داده شود خیر دنیا و آخرت به او داده شده: راستگویى، امانتدارى، حلال خورى و خوش اخلاقى

(غررالحکم، ح2142)

حدیث (493) امام علی (ع) فرمودند:

اَصلُ العَقلِ القُدَرةُ وَ ثَمَرَتُها السُّرورُ.

ریشه عقل، قدرت است و میوه آن شادى.

(بحارالأنوار، ج 78، ص 7، ح 59)

حدیث (494) امام علی (ع) فرمودند:

مَنِ اقتَصَرَ عَلى بُلغَةِ الکفافِ فَقَدِ انتَظَـمَ الرّاحَةَ وَ تَبَوَّاَ خَفضَ الدَّعَةِ

هر کس به اندازه‏اى که او را کفیت مى ‏کند، قناعت کند، به آسیش و نظم مى‏ رسد و در آسودگى و رفاه منزل مى ‏گیرد.

(نهج البلاغه، حکمت 371)

حدیث (495) امام علی (ع) فرمودند:

ما اَعطَى اللّه‏ُ سُبحانَهُ العَبدَ شَیئا مِن خَیرِ الدُّنیا وَ الآخِرَةِ اِلاّ بِحُسنِ خُلُقِهِ وَ حُسنِ نیتِهِ

خداوند خیر دنیا و آخرت را جز به خاطر خوش اخلاقى و خوش نیتى به بنده نمى ‏دهد.

(غررالحکم، ح 9670)

حدیث (496) امام علی (ع) فرمودند:

عِندَ فَسادِ النِّیةِ تَرتَفِعُ البَرَکةُ
 هرگاه نیت‏ها فاسد باشد، برکت از میان مى ‏رود.

(غررالحکم، ح 6228)

حدیث (497) امام علی (ع) فرمودند:

بسمِ اللّهِ شِفاءٌ مِن کلِّ داءٍ و عَونٌ لِکلِّ دَواءٍ

بسم اللّه‏، شفاى هر دردى و یارى کننده هر دارویى است.

(عیون أخبار الرضا علیه‏السلام ، ج 2، ص )

حدیث (498) امام علی (ع) فرمودند:

حَسِّن خُلقَک یخَفِّفِ اللّه‏ُ حِسابَک

اخلاقت را خوب کن تا خداوند حسابت را آسان گرداند.

(امالى صدوق، ص 278 )

حدیث (499) امام علی (ع) فرمودند:

رَاسُ العِلمِ التَّمییزُ بَینَ الاَخلاقِ وَ اِظهارُ مَحمودِها وَ قَمعُ مَذمومِها
بالاترین درجه دانیى، تشخیص اخلاق از یکدیگر و آشکار کردن اخلاق پسندیده و سرکوب اخلاق ناپسند است.

(غررالحکم، ح 5267 )

حدیث (500) امام علی (ع) فرمودند:

عَوِّد نَفسَک الجَمیلَ فَبِاعتیادِک اِیاهُ یعودُ لَذیذا
خودت را به کارهاى زیبا عادت بده که اگر به آنها عادت کنى، بریت لذت بخش مى ‏شوند.

(شرح ‏نهج البلاغه، ابن ابى ‏الحدید، ج20، ص266، ح92 )

حدیث 7

حدیث (401) امام صادق (ع) فرمودند:

انَّ امیر المومنین(ع) یَقُولُ: افضلُ العِبادَةِ العَفَاف
امیر المومنین(ع) می فرمود:برترین عبادت پاکدامنی است.

(جهاد با نفس، ح 211)

حدیث (402) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:

من صلی اربعین یوما جماعة یدرک التکبیرة الاولی ، کتب له برائتان برائة من النار و برائة من النفاق
کسی که نماز خود را با جماعت و با درک تکبیر اول نماز، چهل روز انجام دهد، خداوند دو برائت را برای او مقرر می سازد: 1- برائت از آتش دوزخ .2- برائت از نفاق

(بحار الانوار، ج ,88 ج 4)

حدیث (403) امام علی (ع) فرمودند:

اَلحِلمُ غِطاءٌ ساتِرٌ وَالعَقلُ حِسامٌ قاطِعٌ، فَاستُر خَلَلَ خَلقِک بِحِلمِک وَقاتِل هَوک بِعَقلِک .
بردبارى پرده‏اى پوشاننده و عقل شمشیرى برنده است، پس عیبهاى اخلاقى خود را با بردبارى بپوشان و با عقلت به جنگ هوا و هوست برخیز.

( نهج ‏البلاغه، حکمت 424)

حدیث (404) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:

إنَّ اللّه‏َ تَعالى یعرِضُ عَلى عَبدِهِ فى کلِّ یومٍ نَصیحَةً فَإن هُوَ قَبِلَها سَعِدَ و إن تَرَکها شَقىَ.
خداوند متعال، به بنده‏اش در هر روز نصیحتى عرضه مى ‏کند، که اگر بپذیرد، خوشبخت و اگر نپذیرد، بدبخت مى ‏شود. 

( کنز العمّال، ح 10250)

حدیث (405) امام علی (ع) فرمودند:

مِن عَلامَةِ اَحَدِهِم (المُتَقینَ) اَنَّک تَرى لَهُ قُوَّةً فى دینٍ... وَحِرصا فى عِلمٍ وَعِلما فى حِلمٍ
از نشانه‏ هاى پرهیزکاران این است که مى ‏بینى در دین نیرومند ... در کسب دانش حریص و داراى علم همراه با بردبارى‏اند.

(نهج ‏البلاغه، خطبه 193)

حدیث (406) امام حسین (ع) فرمودند:

إنَّ أجوَدَ النَّاسِ مَن أعطیَ مَن لا یرجُو.
بخشنده‌ترین مردم کسی است که به آنکه چشم امید به او نبسته، بخشش ‌کند.

(کشف ‌الغمّة، ج2، ص239 )

حدیث (407) امام علی (ع) فرمودند:

اتَّقوا معاصیَ الله فی الخَلَوَات فانَّ الشَّاهدَ هُوَ الحَاکِم
از ارتکاب معصیتهای الهی(حتّی) در نهان خودداری کنید زیرا آن خدایی که شاهد است خود نیز حاکم است

(جهاد با نفس، ح 170 )

حدیث (408) امام باقر (ع) فرمودند:

ایما مؤمن حافظ علی الصلوات المفروضة فصلاها لوقتها فلیس هذا من الغافلین

هر مؤمنی  محافظت برنمازش نماید، و او را در وقتش به جا آورد، از انسانهای غافل شمرده نمی شود.

( وسائل الشیعه ، ج 3، ص 79 )

حدیث (409) امام صادق (ع) فرمودند:

إذا أرادَ أَحَدُکم أَن یستَجابَ لَهُ فَلیطَیب کسبَهُ وَلیخرُج مِن مَظالِمِ النّاسِ ، وَ إِنَّ اللّه‏َ لا یرفَعُ إِلَیهِ دُعاء عَبدٍ وَ فى بَطنِهِ حَرامٌ أَو عِندَهُ مَظلَمَةٌ لأِحَدٍ مِن خَلقِهِ

هر کس بخواهد دعایش مستجاب شود، باید کسب خود را حلال کند و حق مردم را بپردازد. دعاى هیچ بنده‏اى که مال حرام در شکمش باشد یا حق کسى بر گردنش باشد، به درگاه خدا بالا نمى‏رود.

( بحارالأنوار، ج 93، ص 321، ح 31 )

حدیث (410) امام علی (ع) فرمودند:

و َإیک ... اَن تَعِدَهُم فَتُتبِعَ مَوعِدَک بِخُلفِک ... فَاِنَّ الخُلفَ یوجبُ المَقتَ عِندَ اللّه‏ِ وَ النّاس.

بپرهیز از خلف وعده که آن موجب نفرت خدا و مردم از تو مى ‏شود.

(نهج البلاغه، نامه 53 )

حدیث (411) رسول کرم (ص) فرمودند:

مَن أَرادَ تُستَجابُ دَعوَتُهُ وَأَن تُکشَفَ کربَتُهُ فَلیفَرِّج عَن مُعسِرٍ

هر کس مى ‏خواهد دعایش مستجاب و اندوهش برطرف شود، به تنگدست مهلت دهد.

(کنزالعمال، ج 6، ص 215، ح 15398 )

حدیث (412) رسول کرم (ص) فرمودند:

مَن أخلَصَ لِلّهِ أربَعینَ صَباحا ظَهَرَت ینابیعُ الحِکمَةِ مِن قَلبِهِ عَلى لِسانِهِ.

هر کس چهل روز خود را براى خدا خالص کند چشمه‏ هاى حکمت از قلب وى بر زبانش جارى مى ‏شود.

(نهج الفصاحه، ح 2836 )

حدیث (413) رسول کرم (ص) فرمودند:

آیة المنافق ثلاث : اذا حدث کذب و اذا وعد اخلف و اذا اؤتمن خان

نشان منافق سه چیز است : 1 - سخن به دروغ بگوید. 2 - از وعده تخلف کند. 3 - در امانت خیانت نماید.

(صحیح مسلم، کتاب الایمان، ح 89 )

حدیث (414) پیامبر کرم (ص) فرمودند:

شرُّ النّاس یَومَ القِیامَةِ الذَّینَ یُکرمُونَ اتِّقَاءَ شَرِّهِم

بدترین مردم در روز قیامت کسانی هستند که(در این دنیا) از ترس شرّشان مورد اکرام و احترام واقع می شوند.

(جهاد با نفس، ح 673 )

حدیث (415) پیامبر کرم (ص) فرمودند:

من لم تنهه صلاته عن الفحشاء و المنکر لم تزده من الله الا بعدا

هر کس که نمازش او را از فحشاء و منکر باز ندارد، هیچ بهره ای از نماز جز دوری از خدا حاصل نکرده است .

 

(بحار الانوار، ج ,82 ص .198 شهاب الاخبار، ص 215)

حدیث (416) پیامبر کرم (ص) فرمودند:

خَیرُ ما اُعطىَ الرَّجُلُ المُؤمِنُ خُلقٌ حَسَنٌ وَ شَرُّ ما اُعطِىَ الرَّجُلُ قَلبُ سوءٍ فى صورَةٍ حَسَنَةٍ

بهترین چیزى که به مؤمن داده شده خوش اخلاقى و بدترین چیزى که به انسان داده شده دلى بد در چهره‏اى زیباست.

 

(کنزالعمّال، ح 5170)

حدیث (417) پیامبر کرم (ص) فرمودند:

مَن رُزِقَ تُقىً فَقَد رُزِقَ خَیرَ الدُّنیا وَ الآخِرَةِ

هر کس تقوا روزى ‏اش شود، خیر دنیا و آخرت روزى او شده است.

(نهج الفصاحه، ح 3015)

حدیث (418) پیامبر کرم (ص) فرمودند:

ان أشقی الاشقیاء من اجتمع علیه فقر الدنیا وعذاب الاخرة

بدبختترین بدبختان کسی است که فقر دنیا و عذاب آخرت را با هم دارد .

(کنز العمال، ج 6، ص 470، ح 16593)

حدیث (419) امام صادق (ع) فرمودند:

انَّ العَمَلَ القَلیلَ عَلی الیَقینِ افضَلُ عند اللهِ مِنَ العَمَل الکَثیر عَلی غَیر یَقین.

عمل اندک و بادوام که بر پایه ی یقین باشد در نزد خداوند از عمل زیاد که بدون یقین باشد برتر است.

(جهاد با نفس، ح 74)

حدیث (420) امام باقر (ع) فرمودند:

 الظُلمُ فِی الدُّنیَا هُوَ الظُلُمَاتُ فِی الاَخِرَه.
ظلم در دنیا همان ظلمتها و تاریکی های آخرت است.

(جهاد با نفس، ح 733)

حدیث (421) رسول کرم (ص) فرمودند:

عَدلُ ساعَةٍ خَیرٌ مِن عِبادَةِ سَبعینَ سَنَةً قِیامِ لَیلِها وَ صِیامِ نَهارِها
ساعتى عدالت بهتر از هفتاد سال عبادت است که شب‏هایش به نماز و روزهایش به روزه بگذرد.

(مشکاة‏الأنوار، ص 544)

حدیث (423) امام مهدی (عج) فرمودند:

أنا خاتم الأوصیاء و بی یدفع الله البلاء عن أهلی و شیعتی

من آخرین جانشین پیامبر هستم ، و به وسیله من است که خداوند بلا را از خاندان و شیعیانم دور می سازد.

(بحارالأنوار ، ج 52 ، ص 30)

حدیث (424) امام صادق (ع) فرمودند:

انَّ اللهَ یُحِبُّ العَبدَ المُفَتَّنَ التَّوَّابَ وَ مَن لا یَکُونُ ذَلِکَ مِنهُ کَانَ اَفضَلَ
به راستی که خداوند بنده ای که بوسیله گناه آزموده شده و آزمایش شده، سپس توبه نموده است را دوست می دارد و بنده ای که اصلاً به گِرد گناه نگشته از بنده ای که گناه کرده و توبه نموده برتر است.

(جهاد با نفس، ح 817)

حدیث (425) امام حسن عسکری (ع) فرمودند:

من وعظ أخاه سرا فقد زانه ، و من وعظه علانیة فقد شانه
هر که نهانی برادر خود را پند دهد او را آراسته و زیور بسته ، و هر که در برابر دیگرانش پند دهد زشتش کرده .

(تحف العقول ، ص 520)

حدیث (426) رسول کرم (ص) فرمودند:

مَن أرادَ اللّه‏ُ بِهِ خَیرا رَزَقَهُ اللّه‏ُ خَلیلاً صالحِا

هر کس که خداوند براى او خیر بخواهد، دوستى شایسته نصیب وى خواهد نمود.

(نهج الفصاحه، ح 3064)

حدیث (427) امام موسی کاظم (ع) فرمودند:

ما من شی ء تراه عینک الا وفیه موعظه
چیزی نیست که چشمانت آن را بنگرد ، مگر آن که در آن پند و اندرزی است .

(بحاالانوار ، ج 78 ، ص 319)

حدیث (428) امام صادق (ع) فرمودند:

مَن قَالَ لا الَهَ الا اللهُ مُخلِصاً دَخَلَ الجَنَّةَ وَ اِخلاصُهُ اَن یَحجُزَهُ لا الهَ الا اللهُ عَمَّا حَرَّمَ اللهُ.
کسی که از روی اخلاص (لا اله الا الله) گوید به بهشت داخل شود و اخلاص او این است که گفتن(لا اله الا الله) او را از ارتکاب آنچه که خداوند بر او حرام نموده باز دارد.

(جهاد با نفس، ح 230)

حدیث (429) امام صادق (ع) فرمودند:

المنجیات : اطعام الطعام و افشاء السلام والصلاة باللیل و الناس نیام

عوامل رستگاری : اطعام کردن ، آشکارا سلام کردن ، نمازشب خواندن در حالی که مردم آرمیده اند.

(محاسن البرقی ، ص 387)

حدیث (430) پیامبر کرم (ص) فرمودند:

إنَّ أَعظَمَ النّاسِ مَنزِلَةً عِندَاللّه‏ِ یومَ القیامَةِ أَمشاهُم فى أَرضِهِ بِالنَّصیحَةِ لِخَلقِهِ
بلند مرتبه ‏ترین مردم نزد خداوند در روز قیامت کسى است که در روى زمین بیشتر در خیرخواهى و ارشاد مردم قدم بردارد.

(کافی، جلد 2، ص 208 صفحه 5)

حدیث (431) امام صادق (ع) فرمودند:

مَن اعانَ ظالِماً عَلی مَظلومٍ لَم یزَلِ اللهُ عَلَیهِ سَاخِطاً حَتَّی ینزِعُ عَن مَعُونَتِهِ.
کسی که ظالمی را بر علیه مظلومی یاری کند پیوسته خداوند از او خشمگین است تا اینکه دست از یاری او بردارد.

(جهاد با نفس، ح 752 )

حدیث (432) پیامبر اکرم (ص)  فرمودند:

المُؤمِنُ دَعِبٌ لَعِبٌ، وَالمُنافِقُ قَطِبٌ غَضِبٌ

مؤمن شوخ و شنگ است، و منافق اخمو و عصبانى.

(تحف العقول، ص 49 )

حدیث (433) پیامبر اکرم (ص)  فرمودند:

إنَّما سُمِّیت ابنَتی فاطِمَةُ لأنَّ اللَّهَ‏عزّ و عجل فَطَمَها وفَطَمَ مَن أحَبَّها مِنَ النَّار

دخترم به این دلیل فاطمه نامیده شده است که خداوند عزّ و جل او و دوستدارانش را از آتش دوزخ به دور داشته است.

(بحارالانوار‌، ج‌403، باب‌2، ص‌ (10

حدیث (434) پیامبر اکرم (ص)  فرمودند:

المَهدِی مِن عِترَتی مِن وُلدِ فاطِمَةَ
مهدی (عج) از عترت من و از فرزندان فاطمه است.

(بحار الأنوار، ج38، ص44)

حدیث (435) پیامبر اکرم (ص)  فرمودند:

أَمَرَنى رَبّى بِمُداراةِ النّاسِ کما أَمَرَنى بِأَداءِ الفَرائِضِ.
پروردگارم، همان گونه که مرا به انجام واجبات فرمان داده، به مدارا کردن با مردم نیز فرمان داده است.

(کافى، ج 2، ص 117، ح 4.)

حدیث (436) پیامبر اکرم (ص)  فرمودند:

القَنَاعَةُ مَالٌ لا یَنفَدُ.
قناعت مالی است که تمام شدنی نیست.

(جهاد با نفس، ح 299)

حدیث (437) پیامبر اکرم (ص)  فرمودند:

اِنَّ اَسرَعَ الخَیرِ ثَوابا البِرُّ وَ اِنَّ اَسرَعَ الشَّرِّ عِقابا البَغىُ

پاداش نیکوکارى زودتر از هر کار خوب دیگرى مى‏ رسد و کیفر ستم و تجاوز زودتر از هر کار بد دیگرى گریبان مى ‏گیرد.

(خصال، ص 110، ح 81)

حدیث (438) امام علی (ع)  فرمودند:

اِنَّک مُقَوَّمٌ بــِاَدَبــِک، فَـزَ ینهُ بــِالحِلم  ِ
ارزش تو به ادب توست، پس آن را با بردبارى آراسته کن.

(غررالحکم، ج 3، ص 57، ح 3813)

حدیث (439) امام صادق (ع)  فرمودند:

مَن کَانَ عَاقِلاً کَانَ لَهُ دِین وَ مَن کَانَ لَهُ دِین دَخَلَ الجَنَّةَ

کسی که عاقل باشد دین دارد و کسی که دین دارد وارد بهشت خواهد شد.

 

(جهاد با نفس، ح 83)

حدیث (440) پیامبر اکرم (ص)  فرمودند:

نیةُ المُؤمِنِ خَیرٌ مِن عَمَلِهِ وَ نیةُ الکافِرِ شَرُّ مِن عَمَلِهِ وَ کلُّ عامِلٍ یعمَلُ عَلى نیتِهِ

نیت مؤمن بهتر از عمل او، و نیت کافر بدتر از عمل اوست و هر کس مطابق نیت خود عمل مى ‏کند.

 

(کافى، ج 2، ص 84 ، ح 2)

حدیث (441) امام علی (ع)  فرمودند:

مَن أجهَدَ نَفسَهُ فى إصلاحِها سَعِدَ، مَن أهمَلَ نَفسَهُ فى لَذّاتِها شَقِىَ وَ بَعُدَ

هر کس براى اصلاح خود، خویشتن را به زحمت بیندازد، خوشبخت مى ‏شود هر کس خود را در لذت‏ها رها کند، بدبخت مى ‏گردد و بى ‏بهره مى‏ ماند.

 

(غررالحکم، ح 8246 و ح 8247)

حدیث (442) امام صادق (ع)  فرمودند:

اِنَّ القَلبَ لَیـتَجَلجَلُ فِى الجَوفِ یطلُبُ الحَقَّ فَاِذا اَصابَهُ اطمَاَنَّ وَ قَرَّ
به راستى که دل در درون سینه بى قرار است و به دنبال حق مى ‏گردد و چون به آن رسید، آرام و قرار مى ‏گیرد.

(کافى، ج 2، ص 421)

حدیث (443) حضرت فاطمه (س) فرمودند:

من أصعد إلی الله خالص عبادته ، أهبط الله عزوجل إلیه أفضل مصلحته
کسی که عبادتهای خالصانه خود را به سوی خدا فرستد ، پروردگار بزرگ بهترین مصلحت او را به سویش فرو خواهد فرستاد.

 

(بحار الانوار، ج 70، ص 249)

حدیث (444) حضرت فاطمه (س) فرمودند:

خیارکم ألینکم منکبه و کرمهم لنسائهم .
بهترین شما کسانی هستند که در برخورد با مردم نرم تر و مهربان ترند و با همسرانشان مهربان و بخشنده اند .

(دلائل الامامه طبری ، ص 7)

حدیث (445) امام علی (ع) فرمودند:

اَحسَنُ العَدلِ نُصرَةُ المَظلومِ
بهترین عدالت یارى مظلوم است.

(غررالحکم، ج2، ح 2977)

حدیث (446) امام علی (ع) فرمودند:

جَلیسُ الخَیرِ نِعمَةٌ، جَلیسُ الشَّرِّ نِقمَةٌ
همنشین خوب نعمت و همنشین بد، بلا و مصیبت است.

(غررالحکم، ح4719 و 4720)

حدیث (447) امام صادق (ع) فرمودند:

اِنَّ الفُحشَ وَ البَذَاءَ وَ السَّلاطَةَ مِنَ النِفاقِ

همانا دشنام دادن و هرزه گویی و زبان درازی ناشی از نفاق و دورویی است

(جهاد بانفس، ح667 و ص 284)

حدیث (448) رسول خدا (ص) فرمودند:

إذا أرَدتَ أن یُثرِی اللهُ ما لَکَ فَزَکِّهِ.
هر گاه خواستی که خداوند دارایی تو را زیاد کند، زکات آن را بپرداز.

(بحار‌الأنوار، ج96، ص23)

حدیث (449) حضرت زهرا (س) فرمودند:

فجعل الله طاعتنا نظاما للملة و إمامتنا أمانا من الفرقة
خداوند پیروی از ما اهل بیت را سبب برقراری نظم اجتماعی در امت اسلامی و رهبری ما را عامل در امان ماندن از تفرقه ها قرار داده است .

(احتجاج طبرسی ج 1، ص 258)

حدیث (450) امام موسی کاظم (ع) فرمودند:

ما من شی ء تراه عینک الا وفیه موعظه

چیزی نیست که چشمانت آن را بنگرد، مگر آن که در آن پند و اندرزی است.

(بحارالانوار، ج 78، ص 319)

حدیث 6

 

حدیث (351) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

مَثَلُ أهلِ بَیتی کَمَثَلِ سَفینَهِ نوحٍ مَن رَکِبَها فَقَد نَجی وَ مَن تَخَلَّفَ عَنها فَقَد هَلَکَی
اهل بیت من چون کشتی نوح‌اند؛ هر که بر آن نشیند نجات یابد و آنکه از آن تخلف کند هلاک گرددی

(عیون الاخبار‍‍، ج 1، ص211)

حدیث (352) امام علی (ع) فرمودند:

إنَّ النَّدمَ عَلَی الشَّرِّ یَدعو إلَی تَرکِهی
همانا پشیمانی از بدی آدمی را به سوی ترکِ بدی فرا می خواندی

(جهاد با نفس، ح 767)

حدیث (353) امام حسن عسگری (ع) فرمودند:

ما أقبَحَ بِالمؤمِن أَن تَکوُن لَه رَغبَة تَذِلَهی
چه زشت است برای مؤمن دلبستگی به چیزی که او را خوار می کند ی

(تحف العقول ، ص 520)

حدیث (354) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

أرکانُ الکُفر أربَعَةٌ الرَّغبَةُ وَ الرَّهبَةُ وَ السَّخَطُ وَ الغَضَبُی
پایه های کفر چهار چیز است : میل و خواهش، ترس و بیم ، ناخشنودی و خشمی

(جهاد با نفس، ح 475)

حدیث (355) امام صادق (ع) فرمودند:

عَن یَزیدَ الصّائِغِ قالَ: قُلتُ لِاَبی عَبدِاللهِ (ع) : رَجُلٌ عَلَی هذا الاَمرِ اِن حَدَثَ کَذَبَ وَ اِن وَعَدَ اَخلَفَ وَ اِن اَوتُمِنَ خانَ؛ ما مَنزِلَتُهُ؟ قال: هیَ اَدنی المنازِل مِن الکُفرِ وَ لَیسَ بِکافِر
یزید بن صائغ گوید: به امام جعفر صادق عرض کردم که : مردی هست که شیعه است ولی اگر سخن گوید دروغ می گوید و اگر وعده دهد به وعده اش وفا نمی کند و اگر امینش شمرند خیانت می کند؛ چنین کسی چه مقام و منزلتی دارد؟ حضرت فرمود: منزلت او نزدیکترین منزلها به کفر است ولی کافر نیستی

(جهاد با نفس، ح 479)

حدیث (356) امام باقر (ع) فرمودند:

کَفَی بِالنَّدَم تَوبَة
پشیمانی از گناهان برای توبه کفایت می کندی

(جهاد با نفس، ح 770)

حدیث (357) امام علی (ع) فرمودند:

الصَّبرُ مِفتاحُ الدَّرک وَ النُّجحُ عُقبَی مَن صَبَرَی
صبر کلید رسیدن است و کامیابی سرانجام کسی که صبر می‌کندی

(بحارالأنوار، ج75، ص45)

حدیث (358) امام صادق (ع) فرمودند:

اتَّقوا اللهَ وَ لا یَحسُد بَعضُکُم بَعضای
از خدا بترسید و کسی از شما بر دیگری حسد نوَرزدی

(جهاد با نفس، ح 543)

حدیث (359) امام صادق (ع) فرمودند:

کَفی بالحِلم ناصِراً و قالَ: إذا لَم تَکُن حَلیماً فَتَحَلَّمی
بردباری به عنوان یاری کننده کافی است و فرمودند: اگر بردبار نیستی خود را به برداباری واداری

(جهاد با نفس، ح 261)

حدیث (360) امام باقر (ع) فرمودند:

جاهِد هَوَاکَ کَمَا تُجاهِدُ عَدُوَّکَی
با هوای نفسانی خود مبارزه کن همانگونه که با دشمنت مبارزه می کنیی

(جهاد با نفس، ح 304)

حدیث (361) امام مهدی (عج) فرمودند:

أنا بَقیةَ اللهِ فی أرضِهِ وَ المُنتَقِم مِن أَعدائِهِ
من ذخیره خدا در روی زمین و انتقام گیرنده از دشمنان او هستمی

(تفسیر نورالثقلین، ج 2، ص 392)

حدیث (362) حضرت زهرا (س) فرمودند:

مَثَلُ الإمام مَثل الکعبة إذ تُؤتی وَ لا تَأتی
از حضرت فاطمه زهرا (علیها السلام) رویت شده که رسول خدا فرمودند: امام همچون کعبه است که بید به سویش روند، نه آنکه (منتظر باشند تا) او به سوی آنها بییدی

(بحار الانوار ، ج 36 ، ص 353)

حدیث (363) حضرت علی (ع) فرمودند:

الکریمُ مَن صانَ عِرضَهُ بِمالِهِ وَ اللَّئیمُ مَن صانَ مالَهُ بِعِرضِهِی
بزرگوار کسی است که آبرویش را با مالش حفظ کند و فرومیه کسی است که مالش را با آبرویش حفظ کندی

(غرر الحکم و درر الکلم: ح 2159)

حدیث (364) امام صادق (ع) فرمودند:

فَزَکاةُ العَینِ انَّظَرُ‌ بِالعِبَرِ وَالغَضُّ عَنِ الشَّهَواتِ وَ ما یضاهیها
زکات چشم به دیده عبرت نگریستن و چشم پوشی از شهوات و مانند آن استی

(مصباح الشریعه، باب 21)

حدیث (365) امام صادق (ع) فرمودند:

مُجالَسَةُ الصّالِحینَ داعیةٌ إلَی الصَّلاحِی
همنشینی با صالحان، (انسان را) به سوی صلاح رهنمون می‌شودی

(بحارالأنوار، ج78،ص 304)

حدیث (366) امام علی (ع) فرمودند:

أولَی الأشیاءِأن یتَعَلَّمَها الأحداثُ الأشیاءُالَّتِی إذا صاروُارِجالاً إحتاجوا إلَیهای
بهترین چیزی که نوجوانان بید فراگیرند، چیزهیی است که در بزرگسالی خود به آنها نیاز خواهند داشتی

(شرح نهج البلاغه، ابن ابی الحدید، ج2، ص333)

حدیث (367) حضرت فاطمه (س) فرمودند:

فَجَعَلَ اللهُ إطاعَتَنا نِظاماً لِلمِلَّةِ و إمامَتَنا أماناً لِلفُرقَةِی
خدا اطاعت از ما را رشتۀ سامان ملت، ‌‌‌‌‌‌‌و امامت ما را مایۀ ایمنی از تفرقه قرار داده است

(احتجاج، ج1، ص134)

حدیث (368) امام صادق (علیه‌ السلام) فرمودند:

إِذا کانَ یومُ النَّیرُوزِ فاغتَسِل وَ البَس أَنظَفَ ثِیابِک وَ تَطَیب بِأَطیبِ طِیبِک وَ تَکونُ ذلِک الیومَ صَائِماًی
چون روز عید نوروز فرا رسید، غسل کن، پکیزه‌ترین جامه‌ی خود را بپوش، با بهترین عطر، خود را خوشبو کن و آن روز را روزه بداری

(وسائل ‏الشیعة: ج 8، ص 172، ح 10338)

حدیث (369) امام صادق (علیه‌ السلام) فرمودند:

بَکَتِ السَّماءُ عَلَی الحُسَینِ أربَعینَ یَوماً بِالدَّمِی
آسمان چهل روز بر حسین (ع)، خون گریه کردی

(مناقب آل أبی طالب، ج3، ص212)

حدیث (370) رسول خدا (ص) فرمودند:

حُسنُ البِشرِ یذهَبُ بِالسَّخِیمَةِی
خوش‌رویی کینه را از بین می‌بردی

(کافی، ج2 ، ص 103)

حدیث (371) رسول خدا (ص) فرمودند:

طوُبیَ لِمَن أنفَقَ الفَضلَ مِن مالِهِ و أمسَک الفَضلَ مِن قَولِهِی
خوشا آنکه زیادی داریی‌اش را انفاق کند و زبانش را از زیاده‌گویی نگه‌دارد

(کافی، ج2، ص 144)

حدیث (372) امام علی (ع) فرمودند:

الصَّبرُ یُنَاضِلُ الحِدثَانَ وَ الجَزَعُ مِن أعوَانِ الزَّمَانِی
صبر به سوی سختی های زمانه تیر می افکند و بی تابی از یاری کنندگان ِ زمانه است.

(جهاد با نفس، ح 253)

حدیث (373) امام باقر (ع) فرمودند:

مَا حَسَنَةُ الدُّنیا إلّا صِلَةُ الإخوانِ وَالمَعارِفِی
خوبی دنیا جز در پیوند با برادران و آشنیان نیستی

(بحار الأنوار، ج46، ص 291)

حدیث (374) امام باقر (ع) فرمودند:

قَالَ رَسُول اللهِ (ص): إنَّ اللهَ یُحِبُّ الحَییَّ الحَلِیمَ العَفِیفَ المُتَعَفِّفَی
رسول خدا (ص) فرمودند: خداوند دوست می دارد کسی را که با حیا، بردبار، پاکدامن، و باز ایستنده ی از حرام باشدی

(جهاد با نفس، ح 257)

حدیث (375) امام حسن مجتبی (ع) فرمودند:

قیلَ لَهُ - عَلَیهِ السَّلام - مَا الزُّهد ؟ قالَ : اَلرَّغبَةَ فِی التَّقوی وَالزّهادَةَ فِی الدُّنیا ی
از آن حضرت سؤال شد : زهد چیست ؟ فرمود : رغبت به تقوی و بی رغبتی به دنیا ی

(تحف العقول،ص 227)

حدیث (376) رسول خدا (ص) فرمودند:

ما أعَزَّّّّ اللهُ بجَهل قَطُّ وَ لا أذَلَّ بحِلم قَطُّی
هرگز خداوند کسی را به خاطر نادانی اش عزیز نگردانده و کسی را خاطر بردباری اش ذلیل و خوار نکرده استی

(جهاد با نفس، ح 260)

حدیث (377) امام علی (ع) فرمودند:

کفک أدباً لِنفسِک اجتِنابُ ما تَکرَهُهُ مِن غَیرِکی
برای تربیت کردن خود همین بس که از آنچه در دیگران نمی‌پسندی، دوری کنیی

(بحار الأنوار، ج 70، ص 73)

حدیث (378) امام صادق (ع) فرمودند:

إنَّ مِن حَقِیقَةِ الیمانِ أن تُؤثِرَ الحَقَّ وَ إن ضَرَّک عَلَی الباطِلِ و إن نَفَعَک
از نشانه‌های یمان حقیقی آن است که حق را بر باطل ترجیح دهى، هر چند حق به زیان تو و باطل به سود تو باشدی

(بحار الأنوار، ج 70، ص 106)

حدیث (379) امام علی (ع) فرمودند:

لا تَخُن مَن ِ ائتَمَنَک وَ إن خانَک، وَ لا تُذِع سِرَّهُ وَ إن أذاعَ سِرَّکی
به کسی که تو را امین شمرده خیانت مکن، هر چند او به تو خیانت کرده باشد و راز او را فاش مساز، اگر چه او راز تو را فاش ساخته باشدی

(بحار الأنوار، ج 77، ص 208)

حدیث (380) رسول خدا (ص) فرمودند:

مَن أحَبَّ دُنیاهُ أضَرَّ باِخِرَتهی
هر کس دنیایش را دوست داشته باشد به آخرت خود زیان می رساندی

(جهاد با نفس، ح 609)

حدیث (381) رسول خدا (ص) فرمودند:

أفضَلُ الیمانِ أن تَعلَمَ أنَّ اللهَ مَعَک حَیثُ ما کنتَی
برترین یمان آن است که بدانی خداوند همه جا با توستی

(کنزل العمال، 66)

حدیث (382) رسول خدا (ص) فرمودند:

مِلک العَمَلِ خَواتیمُهُی
ملک [ارزیابى] کارها، پیان آن‌هاستی

(اختصاص، ص 343)

حدیث (383) رسول خدا (ص) فرمودند:

تَمامُ البِرِّ أن تَعمَلَ فِی السِّرِّ عَمَلَ العَلانِیةِی
کمال نیکوکارى آن است که در نهان همان‌گونه رفتار کنی، که در آشکارا

(کنزل العمال، 5265)

حدیث (384) امام حسین(ع) فرمودند:

مَن عَبَدَ اللهَ حَقَّ عِبادَتِهِ آتاهُ اللهُ فَوقَ أمانِیهِ وَ کفیتِهِی
هر که خدا را، آن‌گونه که سزاوار اوست، بندگی کند، خداوند بیش از آرزوها و کفیتش به او عطا کندی

(بحار الأنوار، ج 71، ص 183)

حدیث (385) پیامبر اعظم (ص) فرمودند:

لَیسَ مِنَّا مَن یحَقِّرُ الأمانَةَ حتّی یستَهلِکها إذَا استَودَعَهای
از ما نیست کسى که امانت را بدان اندازه بی‌اهمیت شمرد که هرگاه امانتی به او بسپرند، آن را ضیع گرداندی

(بحار الأنوار، ج 71، ص 172)

حدیث (386) امام صادق (ع) فرمودند:

العَقلُ دَلیلُ المُؤمِن
عقل راهنمای مؤمن استی

(جهاد با نفس، ح 86)

حدیث (387) رسول خدا (ص) فرمودند:

لِکُل دَاءٍ دَواءُ وَ دَواءُ الذُّنُوبِ الاِستِغفَارُی
هر دردی دوایی دارد و دوای گناهان استغفار کردن استی

(جهاد با نفس، ح 784)

حدیث (388) رسول خدا (ص) فرمودند:

ابن آدم اذا اصبحت معافی فی بدنک آمنا فی سربک عندک قوت یومک فعلی الدنیاالعفاء
فرزند آدم وقتی تن تو سالم است و خاطرت آسوده است و قوت یک روز خویش راداری ، جهانگر مباش ی

 (کنز العمال ، ج 3 ، ص 782)

حدیث (389) رسول خدا (ص) فرمودند:

إنَّ اللهَ تَعَالَی جَمِیلٌ یحِبُّ الجَمَالَ
خداوند متعال زیباست و زیبیی را دوست داردی

 (کنز العمال، ح17166)

حدیث (390) رسول خدا (ص) فرمودند:

الایمانُ مَعرفَهٌ بالقَلبِ وَ قَولٌ باللِّسانِ وَ عَمَلٌ بالاَرکانِی
ایمان عبارت است از شناخت قلبی، گفتار زبانی و کردار با اعضا و جوارحی

(میزان الحکمه، ج 1، ص 301)

حدیث (391) امام صادق (ع) فرمودند:

مَن کَثُرَ اشتِباکُهُ فِی الدُّنیا کانَ أشَدُّ لِحَسرَتِهِ عِندَ فِراقِهای
کسی که زیاد با دنیا گره خورده باشد حسرت و اندوهش هنگام جدایی از آن زیادتر خواهد بود

(جهاد با نفس، ح 639)

حدیث (392) امام على (ع) فرمودند:

اَلحِلمُ یطفى نارَ الغَضَبِ وَالحِدَّةُ تُؤَجِّجُ إِحراقَهُ

بردبارى آتش خشم را فرو می ‏نشاند و تندى، آن را شعله ‏ور می ‏کند

( غررالحکم ، ح 2063)

حدیث (393) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

اِذا بَلَغَ الرَّجُلُ اَربَعینَ سَنَةً وَ لَم یغلِب خَیرُهُ شَرَّهُ قَبَّلَ الشَّیطانُ بَینَ عَینَیهِ وَ قالَ: هذا وَجهٌ لا یفلِحُ

هرگاه انسان چهل ساله شود و خوبیش بیشتر از بدیش نشود، شیطان بر پیشانى او بوسه می ‏زند و می ‏گوید: ین چهره ‏اى است که روى رستگارى را نمی ‏بیندی

( مشکاة الأنوار، ص 295)

حدیث (394) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

اِنَّ اللّه‏َ یحِبُّ مِن عِبادِهِ الغَیورَ
خداوند بندگان غیرتمند خود را دوست داردی

(نهج الفصاحه، ح 752)

حدیث (395) امام صادق(ع) فرمودند:

لَستُ اُحِبُّ أن أریَ الشّابَّ مِنکُم إلّا غادِیاً فی حالَینِ: إمّا عالِماً أو مُتَعَلِّماًی
دوست ندارم جوانی از شما را جز بر دو گونه ببینم: دانشمند یا دانشجوی

(أمالی طوسی، ص 304)

حدیث (396) امام هادی (ع) فرمودند:

لو سلک الناس وادیا شعبا لسلکت وادی رجل عبد الله وحده خالصا

اگر همه مردم مسیری را انتخاب کنند و در آن گام نهند ، من به راه کسی که تنها خدا را خالصانه می پرستد خواهم رفت ی

(بحار الانوار ، ج 78 ، ص 245)

حدیث (397) امام باقر (ع) فرمودند:

اِنَّ اللّه‏َ عَزَّوَجَلَّ یقى بِالتَّقوى عَنِ العَبدِ ما عَزُبَ عَنهُ عَقلُهُ وَ یجَلّى بِالتَّقوى عَنهُ عَماهُ وَ جَهلَهُ

خداوند به وسیله تقوا بنده را حفظ می ‏کند از آنچه که عقلش به آن نمى ‏رسد و کور دلى و نادانى او را بر طرف مى ‏سازدی

(کافى، ج 8 ، ص 52، ح 16)

حدیث (398) امام صادق (ع) فرمودند:

مَن ساءَ خُلُقُهُ عَذَّبَ نَفسَهی

هر کس اخلاقش بد شد، خود را در عذاب قرار داده است

(جهاد با نفس، ح 662)

حدیث (399) امام علی (ع) فرمودند:

أَبلَغُ ماتَستَدِرُّ بِهِ الرَّحمَةَ أَن تُضمِرَ لِجَمیعِ النّاسِ الرَّحمَةَ

مؤثّرترین وسیله جلب رحمت خدا ین است که خیرخواه همه مردم باشىی

(غررالحکم، ح 3353)

حدیث (400) امام علی (ع) فرمودند:

العجز آفة ، و الصبر شجاعة ، و الزهد ثروة ، و الورع جنة ، و نعم القرین الرضی

ناتوانی آفت است و شکیبائی شجاعت و زهد ثروت و تقوی سپر و بهترین همنشین رضیت و خشنودی استی

(نهج البلاغه، ص469)

حدیث 5

حدیث(301) امام باقر (ع) فرمودند:

مَن قُسِمَ لَهُ الرَّفقُ قَسِمَ لَهُ الإیمانُی
کسی که برایش مدارا تقسیم شده ایمان برای وی تقسیم گردیدهی

(جهاد با نفس، ح 272)

حدیث(302) امام صادق (ع) فرمودند:

کانَ اَبی یَقولُ : اَنّه لَیسَ مَن عَبدَ مُومِن اِلّا وَ فِی قَلبِه نورانی نُورُ خیفَة و نُورُ رَجاءی لَو وُزِنَ هذا لَم یَزِد عَلی هذا وَ لَو وُزِنَ هذا لَو یَزِد عَلی هذای

پدرم می فرمود: هیچ بنده ی مومنی نیست جز اینکه در قلب او دو نور وجود دارد: نور بیم و نور امیدی به گونه ای که اگر این با ان و آن با این سنجیده شود هیچیک بر دیگری زیادتی نداردی

(جهاد با نفس، ح 106)

حدیث(303) حضرت رسول اکرم (ص) فرمودند:

اِنَّ هَذِهِ القُلُوب تَصدأ کما یصدَأ ُالحَدید اِذا أصابَهُ المَاءِی قیلَ: وَما جَلَاؤُها؟ قالَ رسولُ الله (ص): کثرَة ذِکرَ المَوتِ وَ تِلاوَةَ القُرآنِی
دل ها مانند آهن هنگام رسیدن آب به آن زنگ می زند، گفتند: صیقل آن چیست؟ آن حضرت فرمود: زیادی یاد مرگ و خواندن قرآنی
 

(کنز العمال، ج 15، ص 549، ح 42130)

حدیث(304) امام صادق (ع) فرمودند:

قالَ اَمیرَالمُومِنینَ : اَلایمانُ اَربَعَةُ اَرکان اَلرِّضا بِقَضاءِ الله وِ التَّوَکُل عَلَی الله وَ تَفویضِ الاَمرِ اِلَی الله وَ التَّسلیم لِاَمرِاللهی

امیرالمومنین فرمود: ایمان چهار رکن دارد: خشنودی به قضای الهی و توکل بر خدا و سپردن امر زندگی به خداوند و تسلیم در برابر امر خدای
 

(جهاد با نفس، ح 63)

حدیث(305) امیر المؤمنین (ع) فرمودند:

صِحَّه الجَسَدِ مِن قِلّه الحَسَدی

سلامت بدن نشانه کمی حسد استی

(جهاد با نفس، ح 553)

حدیث(306) امام رضا (ع) فرمودند:

خَیرُ مالِ المَرءِ ذَخائِرُ ‌الصَّدَقَةِی
بهترین مال انسان، اندوخته‌های صدقه استی

(تنبیه ‌الخواطر، ج2، ص182)

حدیث(307) امام صادق (ع) فرمودند:

إنَّ أعجَلَ الشَّـرَّ عُقوبَهً البَغیُی

راستی که عقوبت و کیفر ستم از عقوبت هر بدیِ دیگر زودتر و با شتاب تر فرا می رسدی

(جهاد با نفس، ح 669)

حدیث(308) امام علی (ع) فرمودند:

اِتَّقِ الله بَعضَ التُّقی و اِن قَلَّ وَ اجعَل بَینَکَ وَ بَینَ الله سِتراً وَ اِن رَقَّی

تقوای خدا را پیشه کن تقوایی اگر چه کم و بین خود و خدایت پرده ای قرار ده اگر چه نازکی

(جهاد با نفس، ح 183)

حدیث(309) حضرت رسول اکرم (ص) فرمودند:

اِنَّک لَن تُدِع شَیئاً اَتقَاء اللهُ عَزَّوَجَلّ اِلاّ أعطک اللهُ خَیراً مِنهی
اگر از ترس خدا از چیزی درگذری، خداوند بهتر از آن را به تو خواهد دادی

(مسند احمد، مسند البصریین، ح 19813)

حدیث(310) امام صادق(ع) فرمودند:

مَن قَرَا القُرآن و هو شابٌّ مُؤمِنٌ ، اختَلَطَ القُرآنُ بلَحمِهِ و دَمِهِی

هر جوانی مؤمنی که قرآن بخواهد، قرآن با گوشت و خون او را در می آمیزدی

الامام صادق (ع)- الوسائل 14/2

حدیث(311) امام صادق(ع) فرمودند:

رأسُ کُلِّ خَطِیئَةٍ حُبُّ الدُنیا

سر هر گناهی دوستی دنیاستی

(جهاد با نفس، ح 605)

حدیث(312) امام سجاد(ع) فرمودند:

کثرةُ النُّصحِ یدعو إلی التُّهمَةِی
نصیحت زیاد، موجب بدبینی می‌شودی

بحار الأنوار، ج72، ص66

حدیث(313) امام صادق (ع) فرمودند:

مَا أقبَحَ بالمُؤمِن أن تَکونَ لَهُ رَغبَةٌ تُذِلُّهُی
برای مؤمن چقدر زشت است که میل و رغبتی داشته باشد که او را به ذلّت و خواری بکشاندی

(جهاد با نفس، ح 648)

حدیث(314) امام جواد (ع) فرمودند:

ثلاث یبلغن بالعبد رضوان الله تعالی : کثرة الاستغفار ، و لین الجانب ، و کثرة الصدقة

سه چیز است که بنده را به رضوان خدا می رساند : 1 - زیادی استغفار ، 2 - نرمخویی ، 3 - صدقه بسیار دادن ی

(مستند الامام الجواد، ص 247)

حدیث(315) امام صادق (ع) فرمودند:

مَن ظَلَمَ مَظلِمَة ً اُخِذَ بهَا فِی نَفسِهِ أو فِی مَالِهِ أو فِی وُلدِهِی

کسی که ستمی کند به سبب آن ستم، در جانش یا مالش یا فرزندانش به گرفتاری می افتدی

(جهاد با نفس، ح 727)

حدیث(316) امام جواد (ع) فرمودند:

عَن اِسماعیلِ بنِ سَهلِ قالَ : کَتَبتُ الی اَبی جَعفر الثّانی (ع) عَلَّمَنی شَیئا اِذا قُلتُه کُنتُ مَعَکُم فی الدُّنیا وَ الآخِرَة فقا: فَکَتَبَ بِخَطِّه اَعرَفُهُ: اَکثِر مِن تِلاوَةِ "اِنّا اَنزَلناهُ" و رَطِّب شَفَتَیکَ بِالاستِغفاری

اسماعیل بن سهل گوید: به خدمت امام جواد نوشتم : "به من چیزی بیاموز که هر گاه آنرا بگویم در دنیا و آخرت با شما باشمی" حضرت با خط شریف خود که آنرا میشناختم نوشت: سوره مبارکه "انا انزلناه" را زیاد تلاوت کن و دو لب خود را با گفتن استغفار تر کن (نیروی تازه بخش)ی

(جهاد با نفس، ح 786)

حدیث(317) امام حسن (ع) فرمودند:

الخَیرُ الَذی لَا شَرَّ فیه ، الشُّکرُ مَع النِعمَة و الصَبرُ عَلی النازلة

خیری که هیچ شری در آن نیست ، شکر بر نعمت و صبر بر مصیبت و ناگواری است ی

(تحف العقول ، ص 237)

حدیث(318) امام رضا (ع) فرمودند:

أفضَلُ المَالِ مَا وُقِیَ بِهِ العِرضُی
بهترین مال آن است که آبرو با آن محفوظ ماندی

(بحار الأنوار، ج78، ص352)

حدیث(319) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

اَسَدُّ الاَعمال ثَلاثَة ذِکرُ الله عَلی کلِّ حال وَ الاِنصاف من نَفسَک و مُواساةّ الاَخ فی المال ی
استوارترین کارها سه چیز است: یاد خداوند در همه حال، و رعایت انصاف به ضرر خویش و تقسیم مال با برادر دینی

(نهج الفصاحه ، ص 57 ، ح 290)

حدیث(320) امام محمد باقر (ع) فرمودند:

رَحِمَ اللهُ عَبداً اِحیاءَ العِلمَ

خدا رحمت کند بنده ای را که علم را زنده می کندی

(کافی ، ج 1 ، ص 41)

حدیث(321) حضرت رسول اکرم (ص) فرمودند:

اَلتّاجِرُ الاَمینُ الصَدوقُ المُسلِم مَعَ الشُّهَداءِ یومَ القیامَةی
تاجر درستکار راستگوی مسلمان، روز رستاخیز با شهیدان استی

(کنز العمال ، ج 4 ، ص 7 ، ح 9216)

حدیث(322) امام جواد (ع) فرمودند:

المؤمن یحتاج الی توفیق من الله ، و واعظ من نفسه ، و قبول ممن ینصحه
مؤمن نیاز دارد به توفیقی از طرف خدا ، و به پندگویی از طرف خودش ، و به پذیرش از کسی که او را نصیحت کند ی

(تحف العقول ، ص 480)

حدیث(323) امام صادق (ع) فرمودند:

اُصُولُ الکُفر ثَلاثَهٌ الحِرصُ وَ الاِستِکبارُ وَ الحَسَدُی
ریشه های کفر سه چیز است: حرص و خود بزرگ بینی و حسد ورزیدنی

(جهاد با نفس، ح 474)

حدیث(324) امام علی (ع) فرمودند:

مَن أخلَصَ النِیةَ تَنَزَّهَ عَنِ الدَّنِیةِی
هر که نیت خود را خالص گرداند، از پستی دور ماندی

(غرر الحکم و درر الکلم، ح2678)

حدیث(325) امام صادق (ع) فرمودند:

مَن طَلَبَ الرِّئَاسَةَ هَلَکَی
کسی که طالب ریاست باشد هلاک می شودی

(جهاد با نفس، ح 498)

حدیث(326) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

إنَّهُ لا یُدرکُ ما عِندَ الله إلّا بطاعَتِهِی
حقیقتاً آنچه (از نعمتها و رضوان) که در نزد خداوند است جز با طاعت و فرمانبرداری از او بدست نمی آید

(جهاد با نفس، ح 153)

حدیث(327) امام باقر (ع) فرمودند:

لا تَنالُ وَلایَتُنا إلاّ بالعَمَل وَ الوَرَعی
کسی به ولایت ما نمی رسد مگر با عمل (شایسته) و دوری از گناهی

(جهاد با نفس، ح 199)

حدیث(328) امام صادق (ع) فرمودند:

ِانَّ الفُحشَ وَ البَذاءَ وَ السَّلاطَةَ مِنَ النِّفاق

همانا دشنام دادن و هرزه گویی و زبان درازی ناشی از نفاق و دورویی استی 

(جهاد با نفس، ح 678)

حدیث(329) امام محمد باقر (ع) فرمودند:

إنَّ اللهَ یُبغِضُ الفَاحِشَ المُتَفَحِّشَ

راستی که خداوند شخص بد زبان بیهوده گوی را دشمن می داردی

(جهاد با نفس، ح 677)

حدیث(330) امام صادق (ع) فرمودند:

اَلعَدلُ اَحلَی مِنَ الشَّهدِ وِ اَلیَنُ مِنَ الزُّبدِ وِ اِطیِبُ ریحاً مِنَ المِسکِ

عدل شیرین تر از عسل و نرم تر از کف و خوشبوتر از مشک استی

(جهاد با نفس، ح 342)

حدیث(331) امام صادق (ع) فرمودند:

مَن أذنَبَ ذَنباً وَ هُوَ ضَاحِکٌ دَخَلَ النَّارَ وَ هُوَ باک

هر کس مرتکب گناهی شود در حالی که خندان است (در روز قیامت) با چشم گریان به آتش دوزخ در افتدی

(جهاد با نفس، ح 376)

حدیث(332) امام علی (ع) فرمودند:

کَفی بِالاَجَلِ حارِساً

اجل به عنوان نگهبان برای آدمی کافی استی

(جهاد با نفس، ح 78)

حدیث(333) امام حسین(ع) فرمودند:

مُجالَسَةِ أهلِ الدِنَاءَة شَر، وَ مُجَالَسَةِ أَهلِ الفُسُوقِ ریبَة

همنشینی با سفلگان و افراد پست ناپسند است و همدمی گناهکاران موجب بدبینی مردم و از دست دادن اعتماد و اعتبار استی

(بحارالانوار، ج78، ص 122)

حدیث(334) امام هادی (ع) فرمودند:

الحَسَدُ ماحِقُ الحَسَناة

حسد نیکوییها را نابود سازدی

(مسند الامام الهادی، ص302)

حدیث(335) امام محمد باقر (ع) فرمودند:

مَا عُبدَ اللهُ بشَیءٍ أفضَلَ مِن عِفَّةِ بَطن ٍ وَ فَرج ٍ

خداوند به هیچ عبادتی برتر از رعایت پاکی شکم و پاکی دامن عبادت نشده استی

(جهاد با نفس، ح 207)

حدیث(336) امام حسین (ع) فرمودند:

فَإنی لا أَرَی المَوتَ إلَّا السَّعادَةَ وَ الحَیاة مَعَ الظّالِمینَ إلّا بَرماًی
به درستی که من مرگ را جز سعادت نمی بینم و زندگی با ستمکاران را جز محنت نمی دانم ی

(تحف العقول ، ص 245)

حدیث(337) حضرت رسول اکرم (ص) فرمودند:

إنَّ الدینارَ و الدِّرهَمَ أهلَکَا مَن کان قَبلَکُم و هُما مُهلِکاکُمی
همانا دینار و درهم پیشینیان شما را به هلاکت رساند و همین دو نیز هلاک کننده شماستی

(جهاد با نفس، ح 643)

حدیث(338) امام صادق (ع) فرمودند:

مَا زُویَ الرّفقُ عَن أهل بَیت إلّا زُویَ عَنهُمُ الخَیرُی
سازگاری و مدارا از اهل هیچ خانه ای باز داشته نشده جز اینکه آنان از خیر و خوبی محروم و بی بهره گشته استی

(جهاد با نفس، ح 279)

حدیث(339) امام باقر (ع) فرمودند:

من أحَبِّ عِبادِ اللهِ إلَی اللهِ المُحسِنُ التَّوَّابُی
یکی از محبوبترین بندگان خدا در نزد خداوند کسی است که نیکوکار و بسیار توبه کننده باشدی

(جهاد با نفس، ح 836)

حدیث(340) امام صادق (ع) فرمودند:

قَالَ رَسُولُ اللهِ (ص): مَن تَرَکَ مَعصِیَة ً للهِ مَخَافَةَ اللهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی أرضَاهُ یَومَ القِیَامَةِی
رسول خدا فرمود: کسی که معصیت الهی را از خوف خدای تبارک و تعالی ترک کند خداوند او را در روز قیامت خوشنود می سازدی

(جهاد با نفس، ح 222)

حدیث(341) امام صادق (ع) فرمودند:

مَا مِن قَبض ٍ وَلا بَسط ٍ إلّا وَلِلّهِ فِیهِ مَشِیئَةٌ وَقَضَاءٌ وَابتِلَاءٌی
هیچ تنگنا و گشایشی نیست، مگر آنکه مشیت و قضا و امتحان الهی در آن نهفته استی
 

(اصول کافی، ج1، ص152، ح2)

حدیث(342) حضرت رسول اکرم (ص) فرمودند:

اِنَّ لقَتل الحُسینِ حَرارَةً فی قُلوبِ المومِنین لاَتبُردُ اَبَداًی
کشته شدن حسین آتشی در دل مومنان در انداخته است که هرگز سرد نخواهد شدی

(مستدرک مسائل ج10)

حدیث(343) امام صادق (ع) فرمودند:

مَن اَرادَ الله بهِ الخَیرَ قَذَفَ فی قَلبَهِ حُبَّ الحُسَین وَ حُبَّ زیارتِهِی
کسی که خدا خیر خواه او باشد، محبّت حسین و شوق زیارتش را در دل او می اندازدی

(بحارالانوار ج 98،‌ص 76)

حدیث(344) امام علی (ع) فرمودند:

قَلبُ الأحمَق ِ فی لِسَانِهِ وَ لِسَانُ العَاقِل ِ فی قَلبهِی
قلب شخص نادان در زبان اوست و زبان شخص خردمند در قلب اوستی

(جهاد با نفس، ح 310)

حدیث(345) امام صادق (ع) فرمودند:

یَقولُ اللهُ عزَّوجل إذا عَصَانِی مَن یَعرفُنی سَلَّطتُ عَلَیهِ مَن لَا یَعرفُنیی
خداوند عزوجل فرمود هرگاه کسی که مرا می شناسد نافرمانی ام کند کسی را که مرا نمی شناسد بر او مسلّط می گردانمی

(جهاد با نفس، ح 382)

حدیث(346) امام علی (ع) فرمودند:

اَشَّدُ الذّنُوبِ مَا استَهَانَ بِهِ صَاحِبُهُ
سخت ترین گناهان، گناهی است که انجام دهنده ی آن، آن را ناچیز بشماردی

(جهاد با نفس، ح 398)

حدیث(347) امام صادق (ع) فرمودند:

مَن لَم یَملِک غَضَبَهُ لَم یَملِک عَقلَهُی
کسی که مالک خشم خود نباشد مالک عقل خود نیستی

(جهاد با نفس، ح 530)

حدیث(348) امام صادق (ع) فرمودند:

انّ جَارَ الله آمَنَ مَحفُوظ وَ عَدُوه خائِف مَخذُولی
پناهنده به خدا آسوده و محفوظ است ، و دشمنش ترسان و بی یاوری

(تحف العقول ، ص 229)

حدیث(349) امام علی (ع) فرمودند:

العُمُرُ الَّذی أعذَرَ الله فِیهِ إلَی ابن ادَمَ سِتُّونَ سَنَهی
آن مدّت عمری که خداوند برای فرزند آدم جای عذر و بهانه باقی گذارده شست سال استی

(جهاد با نفس، ح 873)

حدیث(350) امام موسی کاظم (ع) فرمودند:

مَن اَحزَنَ والدَیهِ فَقَد عَقهُما
هر که پدر و مادر را اندوهگین کند آنان را ناسپاسی کرده ی

(تحف العقول ، ص 425)

حدیث 4

 

حدیث(251) امام موسی کاظم (ع) فرمودند:

التودد الی الناس نصف العقل
مهرورزی و دوستی با مردم، نصف عقل است.
 

(تحف العقول، ص 425)

حدیث(252) رسول اکرم (ص) فرمودند:

ان احب عباد الله الی الله أنصحهم لعباده.
ی بندگان خدا بنزد وی کسی است که با بندگان او دلسوزتر و مهربانتر باشد.

(نهج الفصاحه ، ص 115)

حدیث(253) امام موسی کاظم (ع) فرمودند:

فطرک اخاک الصائم خیر من صیامک.
افطارى دادن به برادر روزه دارت از گرفتن روزه  بهتر است.

(الکافى، ج 4 ص 68، ح 2)

حدیث(254) رسول اکرم (ص) فرمودند:

ان اعجل الطاعة ثوابا صلة الرحم.
ثواب نیکی با خویشاوندان را از همه کارهای نیک زودتر میدهند.

(الکافى، ج 4 ص 68، ح 2)

حدیث(255) امام محمد باقر (ع) فرمودند:

ما شیب شی ء بشی ء احسن من حلم بعلم

چیزی با چیزی نیامیخته است که بهتر از حلم با علم باشد.

(بحارالانوار ، دار احیاء التراث العربی ، ج 75 ، ص 172 )

حدیث(256) حضرت زهرا (س) فرمودند:

من أصعد إلی الله خالص عبادته، أهبط الله عزوجل إلیه أفضل مصلحته.
پاداش خوشرویی در برابر مؤمن بهشت است و خوشرویی با دشمن ستیزه جو، انسان را از عذاب آتش باز می دارد.
 

(بحار الانوار ، ج 75 ، ص 401)

حدیث(257) امام محمد باقر (ع) فرمودند:

ان الله عزوجل یحب المداعب فی الجماعه بلا رفث

خداوند عزوجل کسی را که در میان جمع ، بدون ناسزاگویی شوخی کند ، دوست دارد . 

(کافی ، ج 2 ، ص 663)

حدیث(258) رسول اکرم (ص) فرمودند:

 ان الله تعالی یحب السهل الطلیق  .
خداوند شخص آسانگیر نرمخو را دوست دارد .

(کنز العمال ، ج 3 ، ص 3)

حدیث(259) امام رضا (ع) فرمودند:

انما امروا بالصوم لکى یعرفوا الم الجوع و العطش فیستد لوا على فقر الاخر.
مردم به انجام روزه امر شده‏اند تا درد گرسنگى و تشنگى را بفهمند و به واسطه آن فقر و بیچارگى آخرت را بیابند.

حدیث(260) امام حسن (ع) فرمودند:

ان لکل صائم عند فطوره دعوة مستجابة فاذا کان اول لقمة فقل : بسم الله اللهم یاواسع المغفرة اغفر لی
هر روزه داری هنگام افطار یک دعای اجابت شده دارد . پس در اولین لقمه افطار بگو: به نام خدا ، ای خدایی که آمرزش تو فراگیر و وسیع است ، مرا ببخش

(اقبال الاعمال ، ص 116)

حدیث(261) امام علی (ع) فرمودند:

طوبی لمن ذکر المعاد ، و عمل للحساب ، وقنع بالکفاف ، و رضی عن الله

خوشا به حال کسیکه بیاد معاد باشد . و برای روز حساب عمل کند و بمقدار کفایت قناعت نماید . و از خدا راضی باشد. 

(نهج البلاغه)

حدیث(262) حضرت فاطمه (س) فرمودند:

جعل الله ... الزکاة تزکیة للنفس و نماء فی الرزق ، و الصیام تثبیتا للاخلاص
خدای تعالی زکات را مایه پکی جان و فزونی روزی ، و روزه را برای پابرجایی اخلاص قرار داد 

(احتجاج طبرسی ، ایران ، انتشارات اسوه ، ج 1)

حدیث(263) حضرت علی (ع) فرمودند:

الحَذَر الحَذَر فَوالله لَقَد سَتَر ، حَتّی کَاّنَه قَد غَفَر
بترس [از خدا] بترس، به خدا سوگند آنقدر پرده پوشی کرده که گوئی آمرزیده است.

(نهج البلاغه)

حدیث(264) حضرت رسول اکرم (ص) فرمودند:

احب الاعمال الی الله أدومها وان قل.
ی کارها در پیش خدا کاریست که دوام آن بیشتر است ، اگر چه اندک باشد .

 (صحیح مسلم ، کتاب صلاة المسافرین و قصرها ، ح 1305)

حدیث(265) امام حسین (ع) فرمودند:

یک و ما تعتذر منه ، فإن المؤمن لا یسیء و لا یعتذر، و المنافق کل یوم یسیء و یعتذر
حذر کن از مواردی که باید عذرخواهی کنی ، زیرا مؤمن نه کار زشتی انجام می دهد و نه به عذرخواهی می پردازد، اما منافق همه روزه بدی می کند، و به عذرخواهی می پردازد.

( بحار الانوار، ج 78، ص120 )

حدیث(266) حضرت زهرا (س) فرمودند:

ما یصنع الصائم بصیامه اذا لم یصن لسانه و سمعه و بصره و جوارحه.
روزه‏ دارى که زبان و گوش و چشم و جوارح خود را حفظ نکرده، روزه ‏اش به چه کارش خواهد آمد.

(بحار الانوار، ج 93 ص 295)

حدیث(267) حضرت زهرا (س) فرمودند:

جعل الله ... اجتناب القذف حجابا عن اللعنة ، و ترک السرقة إیجابا للعفة
خدای تعالی پرهیز از افترا و دشنام را برای دور شدن از لعنت واجب فرمود و دزدی را منع کرد تا راه عفت پویند .

(احتجاج طبرسی ، ایران ، انتشارات اسوه ، ج 1)

حدیث(269) امام محمد باقر (ع)  فرمودند:

من حسنت نیته ، زید فی رزقه

هر که خوش نیت باشد ، روزی اش افزایش می یابد .

(بحارالانوار ، دار احیاء التراث العربی ، ج 75 ، ص 175)

حدیث(270) حضرت مهدی (عج)  فرمودند:

ان استرشدت أرشدت ، و ان طلبت وجدت
اگر خواستار رشد و کمال معنوی باشی هدایت می شوی ، و اگر طلب کنی می یابی .

 (بحارالأنوار ، ج 51 ، ص 339)

حدیث(271) حضرت مهدی (عج)  فرمودند:

ما ارغم انف الشیطان بشی ء مثل الصلاة فصلها و ارغم انف الشیطان

هیچ چیز مثل نماز بینی شیطان را به خاک نمی مالد و او را خوار نمی کند، پس نماز بخوان و بینی شیطان را به خاک بمال.

( بحار الانوار، ج ,53 ص 182 )

حدیث(272) امام علی (ع)  فرمودند:

لیس من العدل القضاء علی الثقه بالظن
داوری در حق افراد مورد اطمینان با تکیه بر گمان از عدالت دور است.

( نهج البلاغه )

حدیث(273) امام علی (ع)  فرمودند:

لَا شَفیعَ اَنجَحُ مِنَ التَّوبَه
هیچ شفاعت کننده ای پیروزمندتر از توبه نیست.

( جهاد النفس، ح 460 )

حدیث(274) امام حسن عسگری (ع)  فرمودند:

بئس العبد عبد یکون ذا وجهین و ذا لسانین، یطری أخاه شاهدا، و یکله غائبا، إن أعطی حسده، و إن ابتلی خانه
چه بد است آن بنده خدا که دورو و دو زبان است. در حضور برادرش او را می ستاید و در غیاب او بدگوئیش می کند. اگر عطایی به برادرش رسد حسد برد، و اگر گرفتار گردد او را وانهد.

 (تحف العقول ، ص 518)

حدیث(275) حضرت رسول اکرم (ص) فرمودند:

اِذا أرادَت أَمراً فَعَلَیک بــِالتَؤُدَة حَتّی یریک اللهُ مِنهُ المَخرج.
وقتی خواستی کاری را انجام دهی، تأمل کن تا خدا راه آن را به تو نشان دهد.

(کنز العمال ، ج 3 ، ص 99 ، ح 5677)

حدیث(276) امام محمد باقر (ع) فرمودند:

اَوشَک دَعوَهُ و اَسرَعُ اِجابَه دُعاءَ المَرءِ لِاَخیهِ بِظَهرِ الغَیبِ
دعای انسان پشت سر برادر دینی اش ، نزدیکترین و سریعترین دعا به اجابت است .

(کافی ، ج 2 ، ص 507)

حدیث(277) امام سجّاد (ع) فرمودند:

مَن عَمِلَ بما افتَرَضَ اللهُ عَلَیهِ فَهُوَ مِن اَعبَدِ النَّاس
کسی که به آنچه که خداوند بر او واجب ساخته عمل کند، از عابد ترین مردمان است

(جهاد النفس، ح 243)

حدیث(278) امام صادق (ع) فرمودند:

لا ینبَغی لِلمُؤمِنِ أن یجلِسَ مَجلِساً یعصَی اللهُ فیهِ وَ لا یقدِرُ عَلیَ تَغییرِهِ.
سزاوار نیست مؤمن در مجلسی بنشیند که در آن معصیت خدا می‌شود و او نمی‌تواند آن وضع را تغییر دهد.

 (بحارالأنوار، ج71، ص199)

حدیث(279) پیامبر اکرم  (ص) فرمودند:

الرَّفقُ یُمنٌ وَ الخُرقُ شُؤمٌ.
مدارا نمودن مایه ی برکت و درشتی کردن مایه ی شومی است.

 (جهاد النفس، ح 269)

حدیث(280) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

اَجرکم عَلی قَسَمُ الجِّدَ اَجرکم عَلی النّار.
هر کس از شما در خوردن قسم جدی تر است به جهنم نزدیکتر است.

(کنز العمال ، ج 11 ، ص 7 ، ح 30390)

حدیث(281) امام علی (ع) فرمودند:

 الظَفَرَ بالحَزمِ ، وَ الحَزمِ بِاجالَه الرَایَ، وَ الرَای بتَحصینِ الاَسرارِ

پیروزی در پرتو تدبیر و احتیاط است و تدبیر و احتیاط به تفکر است و تفکر صحیح به نگهداری اسرار است.

(نهج البلاغه)

حدیث(282) پیامبر اکرم (ص) فرمودند:

اِنَّ أحَبَّ الأعمالُ اِلَی الله (عَزَّوَجَلَّ) اَلصلاةُ وَ البـِرُ وَ الجَهاد.
همانا، ی اعمال در نزد خداوند عزوجل، نماز، نیکی کردن و جهاد در راه خداست.

(وسائل الشیعه، ج 3، ص 27)

حدیث(283) امام محمد باقر (ع) فرمودند:

مَا حَسَنَةُ الدُّنیا إلّا صِلَةُ الإخوانِ وَالمَعارِفِ.
خوبی دنیا جز در پیوند با برادران و آشنایان نیست.

(بحار الأنوار، ج 46، ص291)

حدیث(284) امام صادق (ع) فرمودند:

إنَّ سُوءَ الخُلُق لِیُفسِدَ الایمانَ کَما یُفسِدُ الخَلُّ العَسَلَ.
به راستی که بد اخلاقی ایمان را تباه می کند همچنانکه سرکه عسل را فاسد می کند .

(جهاد النفس، ح 661)

حدیث(285) امام صادق (ع) فرمودند:

اَفضَل العِبادَة العَفَافُ

برترین عبادت پاکدامنی است

(جهاد النفس، ح 211)

حدیث(286) امام صادق (ع) فرمودند:

ِانّ فِی السَّماءِ مَلَکَینِ مُوکَلَینِ باِلعِبادِ فَمَن تَواضَعَ للهِ رَفَعاه وَ مَن تَکّبَرَ وَضَعاهُ.

همانا در آشمان دو فرشته اند که بر بندگان گمارده شده اند پس هر که برای خدا فرتنی کند بالایش می برند و هر که تکبر ورزد فرودش آورند.

(جهاد النفس، ح 285)

حدیث(287) امام صادق (ع) فرمودند:

ِالبذاء من الجفاء و الجفاء فی النار
زشت گفتاری ناشی از ستمکاری و ستمکاری در آتش است

(جهاد النفس، ح 689)

حدیث(288) امام علی (ع) فرمودند:

إن‎‏َّ هذِِهِ القُلوبَ تَمَلُّ‏‏‎ُّ کما تَمَلُّ الأبدانُ فَابتَغوا لَها طَرائِفَ الحِکمِ.
دلها مانند بدنها خسته می‌شوند پس (برای رفع خستگی آنها) حکمتهای تازه بجویید.

(نهج البلاغة، حکمت91)

حدیث(289) امام علی (ع) فرمودند:

إنَّ المِسکین رَسولُ اللهِ، فَمَن مَنِعَهُ فَقَد مَنَع اللهُ ، و مَن أعطاءُ فَقَد اَعطی الله.
مستمند فرستاده خدا است . کسیکه از او دریغ دارد از خدا دریغ داشته و کسیکه به او عطا و بخشش کند بخدا عطا کرده.

(نهج البلاغة)

حدیث(290) حضرت معصومه (س) فرمودند:

 

 عَن فَاطِمَةُ بِنتَ مذوسَى بن ر جَعفَر (ع)... عَن فَاطِمَةَ بِنت ِرَسُول ِاللّهِ صَلَّى اللّه عَلَیه ِوَ آلِهِ وِ سَلَّمَ ، قَالَت: قَالَ رَسُولُ اللّه ِصَلَّى اللّه ِعَلَیه ِوَ آلِه ِوَ سَلَّمَ : «ألا مَن ماتَ عَلى حُبِّ آل ِمُحَمَّد ماتَ شَهِیداً.

فاطمه معصومه(س)، از دختر امام صادق (ع) روایتى نقل مى کند که سلسله سندش به حضرت فاطمه زهرا(س)مى رسد که آن حضرت مى فرماید: حضرت رسول کرم (ص) فرمود: «آگاه باشید! هرکس با محبّت آل محمّد بمیرد شهید از دنیا رفته است.»

(عوالم العلوم، ج ٢١، ص ٣٥٣)

حدیث(291) حضرت رسول اکرم (ص)  فرمودند:

اَلا لا یمنَعنَ اَحَدُکم مَخَافَة النَّاس اَن یقُولُ الحَقَّ اِذا رَآه.
کسی که سخن حقی می داند نباید از بیم مردم از گفتن آن خودداری کند.

(مسند احمد، باقی مسند المکثرین، ح 11404)

حدیث(292) امام رضا (ع) فرمودند:

اَحسِنِ الظَّنَّ بِالله فاِنَّ اللهَ عَزَّ وَ جَل یَقولُ : اَنَا عِندَ ظَنِّ عَبدی بِی فَلا یَظُنَّ بی الّا خَیراً.

گمان نیکو به خداوند داشته باش زیرا خداوند عز و جل می فرماید: من در نزد گمان بنده ام حاضرم پس بنده ام جز گمان خیر به من نداشته باش.

(جهاد با نفس، ح 147)

حدیث(293) حضرت رسول اکرم (ص) فرمودند:

اِنَّ أوسَطَ عَرَی الاَیمانُ أن تُحِبُّ فِی اللهِ وَ تَبغُضُ فِی اللهِ.
بالاترین دستاویزهای ایمان این است که کسی را برای خدا دوست داری و کسی را برای خدا دشمن داری.

(مسند احمد، مسند الکوفیین، ح 17793)

حدیث(294) امام سجاد (ع) فرمودند:

رَأیتُ الخَیرَ کلَّهُ قَد اجتَمَعَ فی قَطعِ الطَّمَعِ عَمّا فی أیدی ‌النّاسِ.
همۀ خوبیها را در بریدن طمع از آنچه در دست مردم است دیدم.

(بحارالأنوار، ج52، ص2)

حدیث(295) امام صادق (ع) فرمودند:

إنَّ سُوءَ الخُلُق لَیُفسِدُ العَمَلَ کَما یُفسِدُ الخَلُّ العَسَلَ

راستی که بداخلاقی عمل را تباه می کند همچنانکه سرکه عسل را فاسد می سازد.

(جهاد با نفس، ح 659 )

حدیث(296) امام صادق (ع) فرمودند:

قِیلَ لِاَمِیرالمُومِنینَ مَا الزُّهدُ فِی الدُّنیا؟ قَالَ : تَنَکّب حَرَامهَا.

از امیر المومنین پرسیده شد که : زهد در دنیا چیست؟ فرمود: اعراض و دوری کردن از حرام خدا.

(جهاد با نفس، ح 621 )

حدیث(297) حضرت رسول اکرم (ص) فرمودند:

یهرمُ اِبنَ آدَمُ وَ یشِبُ مَعَهُ اثنَتَانِ: الحِرصُ عَلَی المَالِ وَ الحِرصُ عَلَی العُمر.
آدمیزاد پیر می شود و دو چیز از او جوان می شود: حرص مال و حرص عمر.

(کنز العمال، ج 3، ص 490، ح 7557)

حدیث(298) امام رضا (ع) فرمودند:

عَن اَبَائه عَن اَمیرالمومنینَ اَنه قالَ : تَعَطَّروا بِالاِستِغفارِ لَاتَفضَحَنَّکُم رَوائِحُ الذُّنوبِ.

از پدر بزرگوارش روایت فرمود که: امیرالمومنین فرموده اند : بوسیله ی استغفار خود را خوشبو کنید ، مبادا بوی بد گناهان شما را رسوا کند.

(جهاد با نفس، ح 790)

حدیث(299) امام رضا (ع) فرمودند:

التَّواضُعُ أن تُعطِیَ النّاسَ مَا تُحِبُّ أََََن تُعطاهُ.
تواضع آن است که آنچه را که دوست می داری مردم به تو عطا کنند، تو به مردم عطا کنی.

(جهاد با نفس، ح 289)

حدیث(300) حضرت رسول اکرم (ص) فرمودند:

إیک وَ اللَّجاجَةَ فَإنَّ أوَّلَها جَهلٌ وَ آخِرَها نَدامَةٌ.
از لجاجت بپرهیز که آغاز آن نادانی و فرجامش پشیمانی است.

(تحف العقول، ص14)

حدیث 3

حدیث(201) امام موسی کاظم(ع) فرمودند:

مَنِ استَوى‏ یوماهُ فَهُوَ مَغبُونٌ
هر کسى که دو روزش مساوى باشد (و روز بعد بهتر از روز قبل نباشد) مغبون است.

(بحار الأنوار،ج 78،ص326،ح5)

حدیث(202) امام جواد(ع) فرمودند:

عِزُّ المُؤمِنِ غِناهُ عَنِ النَّاسِ.
عزّت مؤمن در بى‏نیازى او از مردم است.

(بحارالأنوار،ج75،ص 109،ح‏12)

حدیث(203) امام صادق(ع) فرمودند:

کُونُو دُعاةً للنّاسِ بِغَیر اَلسِنَتِکُم لِیَرُوا منکُم الوَرَع و الاِجتهادَ و الصَّلاة و الخیر فَانَّ ذلکَ داعیةٌ
مردم را با غیر زبانتان بخوانید تا از شما پارسایی و کوشش و نماز و خوبی را ببینند زیرا این امور آنان را به سوی حق فرا می خواند

(جهادالنفس،ح‏195)

حدیث(204) امام علی(ع) فرمودند:

لا یکون الصدیق صدیقا حتى یحفظ اخاه فى ثلاث:فى نکبته و غیبته و وفاته.
دوست اگر در سه مورد دوستش را حمایت نکند دوست نیست:در شدت و گرفتارى او ، در غیبت وى و پس از مرگش

(نهج البلاغه)

حدیث(205) امام علی(ع) فرمودند:

عَلیکم بِالدِرایات لا بالرّوایات
برشما باد به فهمیدن، نه نقل کردن

(میزان الحکمه،ح ۳۳۵۵)

حدیث(206) پیامبراکرم (ص) فرمودند:

اِذا رَاَیتُم الرَّجُل لایُبالی ما قال و لا ما قِیلَ لَهُ فَهُوَ شِرکُ الشَّیطان
هرگاه دیدید که مردی باکی ندارد که چه می گوید و چه درباره اش گفته می شود،چنین کسی شریک شیطان است

(جهادالنفس،ح687)

حدیث(207) امام رضا(ع) فرمودند:

أحسن الناس إیماناً أحسنهم خلقاً و ألطفهم باَهله، و اَنا اَلطفکم باَهلى
نیکوترین مردم از نظر ایمان، خوش خلق‌ترین و با لطفترین آنها نسبت به اهل خویش است

(عیون اخبار الرضا2، 38)

حدیث(208) امام علی(ع) فرمودند:

الغنى الکبر الیأس عما فى ایدى الناس
بى اعتنائى و امید نداشتن بدانچه در دست مردم است بزرگترین توانگرى است.

(نهج البلاغه)

حدیث(210) امام صادق(ع) فرمودند:

عبدٍ مُومن الّا وَ فی قَلبهِ نُورانِ نورُ خیفَةٍ و نُورُ رَجاء
هیچ بنده مومنی نیست جز اینکه در قلب او دو نور وجود دارد: نور بیم و نور امید

(جهادالنفس،ح104)

حدیث(211) امام حسن عسکری(ع) فرمودند:

من لم یتّق وجوه الناس لم یتّق الله
آن که از مردم پروا نکند، از خدا نیز پروا نمى کند

(بحارالانوار،ج۷۱،ص۳۳۶)

حدیث(212) امام رضا(ع) فرمودند:

ان الایمان افضل من الاسلام بدرجة, والتقـوى افضـل مـن الایمان بدرجة و لم یعط بنوآدم افضل من الیقین.
ایمان یک درجه بالاتر از اسلام است, و تقوا یک درجه بالاتر از ایمان است و به فـرزنـد آدم چیزى بـالاتـر از یقیـن داده نشده است.

(تحف العقول، ص445)

حدیث(213) امام جواد(ع) فرمودند:

الثقة بالله ثمن لکل غال و ُسلّم الى کل عال
اعتماد به خدا بهاى هر چیز گرانبها است و نردبانى به سوى هر بلندایى

(بحارالانوار،ج۵ص۱۴)

حدیث(214) امام حسن(ع) فرمودند:

لایغش العاقل من استنصحه
خردمند به کسى که از او نصیحت مى خواهد، خیانت نمى کند.

(تحف العقول ص ۱۶۶)

حدیث(215) امام صادق(ع) فرمودند:

مَن اَصلَحَ فیما بَینَهُ وَ بَینَ اللهِ اَصلَحَ اللهُ ما بَینَهُ و بَینَ النَّاسِ
کسی که بین خود و خدایش را اصلاح کند خداوند بین او و مردم را اصلاح می کند

(جهاد النفس ح 355)

حدیث(216) امام صادق(ع) فرمودند:

اصولُ الکُفرِ ثَلاثَهٌ الحِرصُ وَ الاِستِکبارُ وَ الحَسَدُ
ریشه های کفر سه چیز است:حرص و بزرگ منشی نمودن و حسد ورزیدن

(جهاد النفس ح 550)

حدیث(217) امام صادق(ع) فرمودند:

لَایَنفَعُ اجتِهادٌ لَا وَرَعَ فیه 
کوششی که پارسایی در آن رعایت نشود سودی نخواهد داشت  

(جهاد النفس ح 187)

حدیث(218) امام هادی(ع) فرمودند:

من کان علی بینة من ربه هانت علیه مصائب الدنیا و لو قرض و نشر  
هر که بر طریق خداپرستی محکم و استوار باشد ، مصائب دنیا بر وی سبک آید ، گر چه تکه تکه شود .

(تحف العقول ، ص 511)

حدیث(219) امام محمد باقر(ع) فرمودند:

خذوا الکلمه الطیبه ممن قالها و ان لم یعمل بها  
سخن نیک را از هر کسی ، هر چند به آن عمل نکند ، فرا گیرید .

(بحارالانوار ، دار احیاء التراث العربی ، ج 75 ، ص 170)

حدیث(220) امام جواد(ع) فرمودند:

ثلاث من کن فیه لم یندم : ترک العجلة ، و المشورة ، و التوکل علی الله عند العزم  
سه چیز است که هر کس آن را مراعات کند ، پشمیان نگردد : 1 - اجتناب از عجله ، 2 - مشورت کردن ، 3 - و توکل بر خدا در هنگام تصمیم گیری .

(مسند الامام الجواد ، ص 247)

حدیث(221) امام صادق(ع) فرمودند:

آفَةُ الدِّینِ الحَسَدُ وَ العُجبُ وَ الفَخرُ 
آفت دینداری حسد و خودبینی و فخر فروشی است.

(جهاد النفس ح 545)

حدیث(222) امام سجّاد (ع) فرمودند:

مَن عَمِلَ بما افتَرَضَ اللهُ عَلَیهِ فَهُوَ مِن خَیر النَّاس 
کسی که به آنچه خداوند بر او واجب ساخته عمل کند از بهترین مردمان است.

(جهاد النفس ح 237)

حدیث(223) امام جواد(ع) فرمودند:

الإصرار علی الذنب أمن لمکر الله " و لا یأمن مکر الله الا القوم الخاسرون " 
اصرار بر گناه آسودگی از مکر خداست ، " و از مکر خدا آسوده نباشد جز مردمی زیانکار " .

(تحف العقول ، ص 480 )

 

حدیث(224) امام صادق(ع) فرمودند:

کمل الناس عقلا أحسنهم خلقا . 
عاقل ترین مردم خوش خلق ترین آنهاست .

(اصول کافی ، ج 1 ، ص 27 )

حدیث(225) امام صادق(ع) فرمودند:

لا یَدخُلُ الجَنَّهَ مَن فِی قَلبهِ مِثقالَ ذَرَّهٍ مِن کِبر
کسی که در قلبش به اندازه ذره ای کبر و خود بزرگ بینی باشد به بهشت وارد نمی شود.

(جهاد النفس ح 569)

حدیث(226) امام جواد (ع) فرمودند:

القصد الی الله تعالی بالقلوب أبلغ من إتعاب الجوارح بالأعمال
با دلها به سوی خداوند متعال آهنگ نمودن، رساتر از به زحمت انداختن اعضا با اعمال است.

(مسند الامام الجواد ، ص 244)

حدیث(227) امام صادق (ع) فرمودند:

إنَ اللهَ رَفیقٌ یُحِبُّ الرّفقَ و یُعینُ عَلَیهِ
با خداوند اهل مدارا است و مدارا را دوست دارد و (آدمی را) بر مدارا یاری می کند.

(جهاد النفس ح 281)

حدیث(228) امام موسی کاظم(ع) فرمودند:

قله المنطق حکم عظیم ، فعلیکم بالصمت فانه دعه حسنه و قله وزر و خفه من الذنوب
کم گویی ، حکمت بزرگی است ، بر شما باد به خموشی که آسایش نیکو و سبکباری و سبب تخفیف گناه است .

(بحاالانوار ، ج 78 ، ص 321 )

حدیث(229) پیامبراکرم (ص) فرمودند:

احب الاعمال الی الله الصلاة لوقتها ثم بر الوالدین ثم الجهاد فی سبیل الله .
بهترین کارها در نزد خدا نماز به وقت است ، آنگاه نیکی به پدر و مادر ، آنگاه جنگ در راه خدا .

(کنز العمال ، ج 7 ، ص 285 ، ح 18897 )

حدیث(230) امام حسین فرمودند:

لا یأمن یوم القیامة إلا من خاف الله فی الدنیا.
هیچ کس روز قیامت در امان نیست ، مگر آن که در دنیا خدا ترس باشد.

(بحار الانوار، ج 44، ص 192 )

حدیث(231) امام صادق فرمودند:

مَن کَفَّ غَضَبَهُ سَتَرَ اللهُ عَورَتَهُ .   
کسی که جلوی خشمش را بگیرد خداوند نقصها و کاستی های او را می پوشاند

(جهاد النفس ح 528)

حدیث(232) امام صادق (ع) فرمودند:

إنَّ المُومِنَ یَغبطُ وَ لا یَحسُدُ وَ المُنافِقُ یَحسُدُ وَ لا یَغبطُ.  
همانا مومن غبطه می خورد ولی حسد نمی ورزد و منافق حسد می ورزد ولی غبطه نمی خورد . 

(جهاد النفس ح 547)

حدیث(233) امام صادق (ع) فرمودند:

قالَ رَجُلٌ لِلنَّبی (ص):یا رَسُولَ اللهِ عَلِّمنی. فَقالَ : إذهَب فَلا تَغضَب .    
مردی به پیامبر اکرم(ص) عرض کرد:ای رسول خدا چیزی به من بیاموز، حضرت فرمود: برو و خشمگین مشو.. 

(جهاد النفس ح 524)

حدیث(234) امام باقر (ع) فرمودند:

کَفَی بالنَّدَم تَوبَهً.  
پشیمانی از گناه برای توبه کافی است

(جهاد النفس ح 770)

حدیث(235) امام حسین (ع) فرمودند:

لا یکمل العقل إلا باتباع الحق .  
عقل کامل نمی شود مگر با پیروی از حق .

(بحار الانوار، ج 78، ص 127 )

حدیث(236) امام باقر (ع) فرمودند:

من حسنت نیته ، زید فی رزقه  
هر که خوش نیت باشد ، روزی اش افزایش می یابد .

(بحارالانوار ، دار احیاء التراث العربی ، ج 75 ، ص 175)

حدیث(237) امام هادی(ع) فرمودند:

التواضع أن تعطی الناس ما تحب أن تعطاه  
فروتنی در آن است که با مردم چنان کنی که دوست داری با تو چنان باشند .

(المحجة البیضاء ، ج 5 ، ص 225 )

حدیث(238) امام هادی(ع) فرمودند:

العقوق یعقب القلة و یؤدی الی الذلة  
نارضایتی پدر و مادر ، کم توانی را به دنبال دارد و آدمی را به ذلت می کشاند .

(مسند الامام الهادی ، ص 303 )

حدیث(239) امام صادق (ع) فرمودند:

سِتَّهٌ لَا تَکوُنُ فِی المُؤمِن العُشرُ وَ النَّکَدُ وَ اللَّجَاجَه وَ الکَذِبُ وَ الحَسَدُ وَ البَغیُ.  
شش چیز در مورد مومن وجود ندارد : دشواری(بدخویی) و کم خیری و لجاجت و سرسختی و دروغگویی و حسد ورزیدن و ستم کردن.

(جهاد النفس ح 496)

حدیث(240) امیر المؤمنین (ع) فرمودند:

أکبَرُ العَیب أن تَعیبَ مَا فِیکَ مِثلُهُ
بزرگترین عیب آن است که آنچه را که مانند آن در خودِ توست عیب بشمری.

(جهاد النفس ح 336)

حدیث(241) امام صادق (ع) فرمودند:

مَن تَعَصَّبَ أو تُعُصِّبَ لَهُ فَقَد خَلَعَ ربقَهَ الإیمانَ مِن عُنُقِهِ.
 کسی که از چیزی ترفداری مصرّانه و نابجا کند یا اینکه از جانب دیگران به نفع او طرفداری نابجا شود ( و او خشنود باشد ) محققاً که ریسمان ایمان را از گردن خویش باز کرده است

(جهاد النفس ح 558)

حدیث(242) رسول اکرم (ص) فرمودند:

مَا قَلَّ وَ کَفَی خَیرٌ مِمّا کَثُرَ وَ ألهَی
آنچه اندک باشد و کفایت کند، از آنچه که فراوان باشد و [آدمی را به خود] مشغول سازد بهتر است

(جهاد النفس ح 631)

حدیث(243) امام جواد (ع) فرمودند:

ثَلاثَ مَن کن فیهِ لَم یندَم: تَرک العَجلَة وَ المَشوِرَة وَ التَوَکلِ عَلی اللهِ عِندَ العِزَم
سه چیز است که هر کس آن را مراعات کند، پشمیان نگردد: 1. اجتناب از عجله  2. مشورت کردن  3. توکل بر خدا در هنگام تصمیم گیری

(مسندالامام الجواد ص 247)

حدیث(244) رسول اکرم (ص) فرمودند:

اتقوا فراسة المؤمن فَإنه ینظر بنور الله

 از فراست مؤمن بترسید که چیزها را با نور خدا می نگرد.

(سنن ترمذی، کتاب تفسیر القرآن، ح 3052)

حدیث(245) امام حسن عسکری (ع) فرمودند:

بسم الله الرحمن الرحیم أقرب الی اسم الله الأعظم من سواد العین الی بیاضها
نسبت بسم الله الرحمن الرحیم به اسم اعظم خدا ، از سیاهی چشم به سفیدیش نزدیکتر است .

(تحف العقول - ص 517)

حدیث(246) رسول اکرم (ص) فرمودند:

آفَهُ الحَسَب الاِفتِخَارُ وَ العُجبُ.
آفت شرافت و بزرگی ، به خود نازیدن و خود بزرگ بینی است

(جهاد النفس ح 709)

حدیث(247) امام محمد باقر (ع) فرمودند:

اعرف الموده فی قلب اخیک بما له فی قلبک
دوستی قلبی برادرت را از اندازه دوستی قلبی خودت نسبت به او بفهم.

(تحف العقول ، ص 304)

حدیث(248) امیر المؤمنین(ع) فرمودند:

کُلَ مُقتَصَر عَلَیهِ کاف.
هر مقداری که بتوان بر آن اکتفا نمود کافی است

(جهاد النفس ح 635)
 

حدیث(249) امام هادی (ع) به کسی که در ستایش از ایشان افراط کرده بود فرمودند:

أقبل علی شأنک، فإن کثرة الملق یهجم علی الظنة، و اذا حللت من أخیک فی محل الثقة فاعدل عن الملق الی حسن النیة.
از این کار خودداری کن که تملق بسیار، بدگمانی به بار آورد و اگر برادر مؤمنت مورد اعتماد تو واقع شد، از تملق او دست بردار و حسن نیت نشان ده.
 

(مسند الامام الهادی، ص 302)

حدیث(250) حضرت رسول اکرم (ع) فرمودند:

اذا أرادَ الله بِعَبد خَیراً فقهه فی الدین وَ زَهده فی الدُنیا وبَصره عُیوبه
وقتی خداوند برای بنده ای نیکی خواهد ، وی را در کار دین دانا و به دنیا بی اعتنا سازد و عیوب وی را بدو بنمایاند .
 

(کنز الاعمال، جلد 10، صفحه 137)

حدیث 2

حدیث (101) امام جواد علیه السلام فرمودند:

اِیک و مصاحبة الشریر ، فاِنه کالسیف المسلول یحسن منظره و یقبح اَثره
از همراهی و رفاقت با آدم شرور بپرهیز ،زیرا که او مانند شمشیر برهنه است که ظاهرش نیکو و اثرش زشت است.

(مسندالامام الجواد،ص243)

حدیث (102) امام صادق علیه السلام فرمودند:

لا ینال شفاعتنا من استخف بالصلاة
هرکس نماز را سبک بشمارد ، بشفاعت ما دست نخواهد یافت

(فروع کافی،ج3،ص270)

حدیث (103) امام محمدباقر علیه السلام فرمودند:

عالم ینتفع بعلمه افضل من سبعین الف عابد
دانشمندی که از علمش سود برند ، از هفتاد هزار عابد بهتر است .

(بحارالانوار،ج75 ،ص173)

حدیث (104) امام محمدباقر علیه السلام فرمودند:

قولوا للناس احسن ما تحبون ان یقال لکم
بهترین چیزی را که دوست دارید درباره شما بگویند ، درباره مردم بگویید.

(بحارالانوار،ج65،ص152)

حدیث (105) امام محمدباقر علیه السلام فرمودند:

لا یسلم احد من الذنوب حتی یخزن لسانه
هیچ کس از گناهان سالم نمی ماند ، مگر اینکه زبانش را نگه دارد.

(بحارالانوار،ج75،ص178)

حدیث (106) امام محمدباقر علیه السلام فرمودند:

ان اعجل الطاعه ثوابا لصله الرحم
نزدیکترین و سریعترین طاعت در ثواب ، پیوند با خویشان است.

(تحف العقول،ص303)

حدیث (107) امام حسین علیه السلام فرمودند:

من دلائل العالم إنتقادة لحدیثه و علمه بحقائق فنون النظر.
از نشانه های عالم ، نقد سخن و اندیشه خود و آگاهی از نظرات مختلف است .

(بحارالانوار،ج78،ص119)

حدیث (108) امام حسین علیه السلام فرمودند:

من دلائل العالم إنتقادة لحدیثه و علمه بحقائق فنون النظر.
از نشانه های عالم ، نقد سخن و اندیشه خود و آگاهی از نظرات مختلف است .

(بحارالانوار،ج78،ص119)

حدیث (109) رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند:

آیة المنافق ثلاث : اذا حدث کذب واذا وعد اخلف واذا اؤتمن خان .
نشان منافق سه چیز است : 1 - سخن به دروغ بگوید . 2 - از وعده تخلف کند .3 - در امانت خیانت نماید .

(صحیح مسلم،کتاب الایمان،ح 89)

حدیث (110) امام صادق علیه السلام فرمودند:

انَّ العَملَ القَلیل الدّائم غلی الیقینِ اَفضَلُ عِنداللهِ منَ العَمَلِ الکثیر علی غَیرِ یقین
عمل اندک و بادوام که بر پایه یقین باشد و در نزد خداوند از عمل زیاد که بدون یقین باشد برتر است.

(جهاد النفس،‌ص62)

حدیث (111) امام رضا علیه السلام فرمودند:

انَّ یوم الغدیر فی السَماءِ اشهرُ منه فی الارض
روز غدیر در آسمان مشهورتر از زمین است.

(مصباح المجتهد،ص 737)

حدیث (112) امام صادق علیه السلام فرمودند:

ثَلاث مـَن کـُن فیه کـان سَیـدا: کظمُ الغیظ وَالعَفـوُ عَن المَسیىء والصِّله بِـالنَفـسِ وَالمـال.
سه چیز است که در هـر که بـاشـد آقـا و سـرور است: خشـم فـرو خـوردن ،گذشت از بدکـردار، کمک و صله رحـم بـا جـان و مـال.

(تحف العقول، ص 317)

حدیث (113) امام حسن علیه السلام فرمودند:

الخیر الذی لا شر فیه ، الشکر مع النعمة والصبر علی النازلة .
خیری که هیچ شری در آن نیست ، شکر بر نعمت و صبر بر مصیبت ناگوار است .

(تحف العقول ، ص 237)

حدیث (114) امام هادی علیه السلام فرمودند:

من کان علی بینة من ربه هانت علیه مصائب الدنیا و لو قرض و نشر
هر که بر طریق خداپرستی محکم و استوار باشد، مصائب دنیا بر وی سبک آید، گر چه تکه تکه شود.

(تحف العقول ، ص 511)

حدیث (115) امام صادق علیه السلام فرمودند:

ان من اعظم الناس حسره یوم القیامه، من وصف عدلا ثم خالفه الى غیره.
پشیمان ترین شخص در روز قیامت، کسى است که براى مردم از عدالت سخن بگوید، اما خودش به دیگران عدالت روا ندارد

(وسائل الشیعه،ج15،ص295)

حدیث (116) امام صادق علیه السلام فرمودند:

علیک بالصمت، تعد حلیما، جاهلا کنت او عالما، فان الصمت زین لک عندالعلما و سترلک عندالجهال.
عالم باشى یا جاهل ، خاموشى را برگزین تا بردبار به شمار آیى . زیرا خاموشى نزد دانایان زینت و در پیش نادانان پوشش است

(مستدرک ،ج 9، ص17)

حدیث (117) امام صادق علیه السلام فرمودند:

ما عذب الله امه الا عنداستهانتهم بحقوق فقرإ اخوانهم
خداوند امتى را عذاب نخواهد کرد، مگر در وقتى که نسبت به حقوق برادران نیازمند خود سستى نمایند

(مستدرک ،ج 12، ص413)

حدیث (118) امام صادق علیه السلام فرمودند:

ایکـم ان یحسـد بعضکـم بعضـا فـان الکفـر اصله الحسـد.
از حسـد ورزى به یکـدیگـر بپـرهیزیـد، زیـرا ریشه کفـر، حسـد است.

(تحف العقول ، ص 315)

حدیث (119) رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند:

اول ما یسالون عنه الصلوات الخمس
اولین چیزی که از انسانها سؤال می شود، نمازهای پنج گانه است .

(کنز العال،ج 7،حدیث 18859)

حدیث (120) امام علی علیه السلام فرمودند:

الصلوة حصن من سطوات الشیطان
نماز قلعه و دژ محکمی است که نمازگزار را از حملات شیطان نگاه می دارد.

(غررالحکم ، ص 56 )

حدیث (121) امام سجاد علیه السلام فرمودند:

الخیرَ کُلُّهُ قَد اجتَمَعَ فی قَطعِ الطّمعِ عمّا فی أَیدِی النّاس
تمامیِ خیر و خوبی در بریدن طمع و چشم نداشتن به آنچه که در دستان مردم جمع شده، است.

(جهادالنفس،ص276)

حدیث (122) امام صادق علیه السلام فرمودند:

لاتشـاور احمق و لاتستعن بکذاب و لاتثق بمـوده ملوک
با احمق مشورت نکن و از دروغگو یارى مجو و به دوستى زمامداران اعتماد مکن.

(تحف العقول،ص316)

حدیث (123) امام صادق علیه السلام فرمودند:

ما اَقبَحَ بِالمُومنِ اَن تَکونَ لَهُ رَغبةٌ تُذِلهُ
برای مومن چقدر  است که میل و رغبتی داشته باشد که او را به ذلت و خواری بکشاند.

(جهاد النفس،ص277)

حدیث (124) امام موسی کاظم علیه السلام فرمودند:

ما من شی ء تراه عینک الا وفیه موعظه
چیزی نیست که چشمانت آن را بنگرد ، مگر آن که در آن پند و اندرزی است .

(بحاالانوار،ج 78،ص319)

حدیث (123) امام محمد باقر علیه السلام فرمودند:

لا تُنالُ وِلایَتُنا الّا بِالعَمَلِ و َ الوَرَع
کسی به ولایت ما نمی رسد مگر با عمل شایسته و خودداری از گناه

(جهاد النفس،ص112)

حدیث (126) رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند:

أجملوا فی طلب الدنیا فإن کلا میسر لما خلق له
در طلب دنیا معتدل باشید و حرص نزنید ، زیرا به هر کس هر چه قسمت اوست می رسد.

(کتاب التجارات،ح2133)

حدیث (127) امام صادق علیه السلام فرمودند:

ما عذب الله اُمة الا عند اِستهانتهم بحُقوق فُقَرإِ اِخوانِهِم
خداوند امتى را عذاب نخواهد کرد، مگر در وقتى که نسبت به حقوق برادران نیازمند خود سستى نمایند.

(مستدرک،ج12،ص413)

حدیث (128) امام محمد باقر علیه السلام فرمودند:

الجَبّارونَ اَبعَدُ النّاس منَ اللهِ عزُّ و جلَّ یومَ القیامَةِ
دورترین مردم ار خداوند عزّو جل در روز قیامت سرکشانِ متکبّر هستند.

(جهادالنفس،ص254)

حدیث (129) امام محمد باقر علیه السلام فرمودند:

خذوا الکلمه الطیبه ممن قالها و ان لم یعمل بها
سخن نیک را از هر کسی ، هر چند به آن عمل نکند ، فرا گیرید .

(بحارالانوار،ج75،ص170)

حدیث (130) امام محمد باقر علیه السلام فرمودند:

ان لکل شیءٍ قفلاً و قفل الایمان الرفق
هر چیزی قفلی دارد و قفل ایمان مدارا کردن و نرمی است

(جهاد النفس، ح271)

حدیث (131) امام صادق علیه السلام فرمودند:

الجبارون ابعد الناس من الله عز و جل یوم القیامة
دورترین مردم از خداوند عزو جل در روز قیامت سرکشان متکبر هستند

(جهاد النفس، ح589)

حدیث (132) امام علی علیه السلام فرمودند:

لا یَعدَمُ الصَبورُ الظَّفَرَ و اِن طالَ بِهِ الزَّمان 
شخص صبور پیروزی را از دست نمی دهد و عاقبت به پیروزی می رسد اگر چه زمانی طولانی بر او بگذرد.

(جهاد النفس، ح251)

حدیث (133) امام صادق علیه السلام فرمودند:

الحسبُ الفِعالُ و الشّرَفُ المالُ و الکرَمُ التَّقوی   
گوهر مرد و بزرگی او اعمال اوست و شرافت و ارجمندی او دارایی او و کرامت و بزرگواری او تقوای اوست .

(جهاد النفس، ح180)

حدیث (134) امام رضا علیه السلام فرمودند:

صدیقُ کلُّ امری عَقلُهُ و عَدُوُّهُ جَهلُهَ
دوست هرکسی عقل اوست و دشمن هر کس نادانی اوست.

(جهاد النفس، ح82)

حدیث (135) امام حسن علیه السلام فرمودند:

عجبت لمن یتفکر فی مکوله کیف لا یتفکر فی معقوله
تعجب میکنم از کسانیکه در غذای جسم خود فکر میکنند ولی در امور معنوی و غذای جان خویش تفکر نمیکنند.

(بحار الانوار،ج1،ص218)

حدیث (136) امام رضا علیه السلام فرمودند:

لاتدعوا العمـل الصالـح و الاجتهاد فى العبادة اتکالا على حب آل محمد (ص) و لا تدعوا حب آل محمـد(ص) لامرهـم اتکـالا علـى العبـادة فـانـه لایقـبل احـدهـمـا دون الاخر.
مبادا اعمال نیک را به اتکاى دوستى آل محمد(ص) رها کنید، مبادا دوستى آل محمد(ص) را به اتکاى اعمال صالح از دست بدهید، زیرا هیچ کدام از ایـن دو ، به تنهایى پذیرفته نمى شود

( بحارالانوار،ج78،ص348)

حدیث (137) پیامبر کرم (ص) فرمودند:

اثنان یعجلهما الله فی الدنیا البغی وعقوق الوالدین .
دو چیز را خداوند در این جهان کیفر میدهد : تعدی ، و ناسپاسی پدر و مادر .

(کنز العمال ، ج 16 ، ص 462)

حدیث (138) امام محمد باقر(ع) فرمودند:

اتَّقوا اللّهَ و صُونو دینَکُم بِالوَرَع
همانا سخت ترین عبادت باز ایستادن از گناه است.

(جهاد النفس،ح 188)

حدیث (139) امام حسن عسکری(ع) فرمودند:

لیست العبادة کثرة الصیام و الصلاة ، و إنما العبادة کثرة التفکر فی أمر الله
عبادت پر روزه گرفتن و پر نماز خواندن نیست ، عبادت پر اندیشه کردن در امر خداست.

(تحف العقول ، ص 518)

حدیث (140) پیامبر کرم (ص) فرمودند:

لا تَتظُرو الی صَغیرِ الذّنبِ ولَکَنِ نظروا الی ما اجتَرَأتُم
به کوچکی گناه نگاه نکنید بلکه به چیزی [نافرمانی خدا] که برآن جرات یافته اید بنگرید

(جهاد النفس،ح 405)

حدیث (141) امام صادق(ع) فرمودند:

اِحمَل نَفسَک لِنَفسِک فَإن لَم تَفعَل لَم یحمِلک غَیرُک.
نفست را به خاطر خودت به زحمت ومشقت بیانداز زیرا اگر چنین نکنی دیگری خودش را به برای تو به زحمت نمی افکند

(جهاد النفس،ح 2)

حدیث (142) امام رضا(ع) فرمودند:

ما حد التَّوکل؟ فقال لی : اَن لا تَخافَ معَ اللهِ اَحَداً 
حد توکل چیست؟ حضرت فرمودند: اینکه با وجود خدا از هیچ کس نترسی

(جهاد النفس،ح 292)

حدیث (143) امام صادق(ع) فرمودند:

لایتـم المعروف الا بثلاث خصـال: تعجیله و تقلیل کثیره و ترک الامتنان به.
احسان و نیکى کامل نباشد،مگر با سه خصلت:شتاب در آن،کم شمردن بسیار آن و منت ننهادن بر آن.

تحف العقول،ص323

حدیث (144) امام صادق(ع) فرمودند:

اِعمَل بِفرائِض اللهِ تشکن أتقَی النّاس
به واجبات الهی عمل کن تا پرهیزکارترین مردمان باشی

(جهاد النفس،ح 242)

حدیث (145) پیامبر کرم (ص) فرمودند:

اثنان یعجلهما الله فی الدنیا البغی وعقوق الوالدین .
دو چیز را خداوند در این جهان کیفر میدهد : تعدی ، و ناسپاسی از پدر و مادر .

(کنز العمال،ج16،ص 462)

حدیث (146) امام صادق(ع) فرمودند:

علیک بالصمت، تعد حلیما، جاهلا کنت او عالما، فان الصمت زین لک عندالعلمإ و سترلک عندالجهال.
عالم باشى یا جاهل ، خاموشى را برگزین تا بردبار به شمار آیى ; زیرا خاموشى نزد دانایان زینت و در پیش نادانان پوشش است.

(مستدرک الوسایل،ج9،ص17)

حدیث (147) امام علی(ع) فرمودند:

مَن لَم یعطِ نَفسَهُ شَهوَتَها أَصابَ رُشدُهُ
کسی که به نفس خود، خواسته نفس را عطا نکند به رشد خود رسیده است.

(جهاد النفس،ح 213)

حدیث (148) امام صادق(ع) فرمودند:

اِذا رأَیتمُ العَبدَ مُتفُقَّداً لِذُنوبِ النّاس ناسیا لِذنوبه فَاعلُمو اَنَّهُ مُکرَ بهِ
هرگاه دیدید که بنده ای گناهان مردمان را جستجو می کند و گناهان خویش را فراموش کرده است بدانید که او فریب شیطان را خورده است.

(جهاد النفس،ح 237)

حدیث (149) امام موسی کاظم(ع) فرمودند:

مَن اَراد ان یکون اقوی الناس فلیتوکل علی الله
هر که می خواهد که قویترین مردم باشد بر خدا توکل نماید .

(بحاالانوار،ج71،ص143)

حدیث (150) امام علی(ع) فرمودند:

خَیرُ الخَلائق الرِّفقُ
بهترین خوبی ها رفق است(مهربانی و لطف با مردم)

(غررالحکم)

حدیث (151) امام علی(ع) فرمودند:

خَیرُ الناسِ مَن نَفَعَ النّاس
بهترین مردم کسی است که نفع رساننده مردم باشد

(غررالحکم)

حدیث (152) امام علی(ع) فرمودند:

کَم مِن شَهوَةِ ساعَةٍ اَورَثَت حُزناً طَویلاً
چه بسیار خواهش های نفسانی لحظه ای ، که اندوه طولانی و درازی را در پی دارد

(جهادالنفس،ح93)

حدیث (153) امام صادق(ع) فرمودند:

ثلاث تـورث المحبه: الـدیـن و التـواضع والبذل.
سه چیز است که محبت آورد: قـرض دادن وفـروتنـى و بخشـش

(تحف العقول،ص 316)

حدیث (154) امام صادق(ع) فرمودند:

اَرج الله رَجاءَ لایجرّئک عَلی مَعصیتِه و خَف اللهَ خوفاً لا یؤیسُک مِن رَحمته.
به خداوند امیدوار باش،امیدی که تو را بر انجام معصیتش جرات نبخشد و از خداوند بیم داشته باش بیمی که تو را از رحمتش ناامید نگرداند.

(جهادالنفس،ح109)

حدیث (155) امام صادق(ع) فرمودند:

اَفضَلُ العِبادةُ اِدمانُ التَّفکُّرفی اللهِ و فی قُدرَتهِ
برترین عبادت مداومت نمودن بر تفکر درباره خداوند و قدرت اوست.
 

(جهادالنفس،ح53)

حدیث (156) امام صادق(ع) فرمودند:

واعـلـم ان الـعـمـل الـدائم القلیل على الیقین افضل عند اللّه من العمل الکثیر على غیریقین
بـدان بـه درستى که عمل دایمى اندک،که همراه با یقین باشد،نزد خداوند متعال،افضل از عمل بسیارى است که با یقین همراه نباشد.

(بحارالانوار،ج 69ح93)

حدیث (157) امام سجاد(ع) فرمودند:

حق الکبیر توقیرهُ لِسنَّهِ و اجلالُهُ لِتَقدَّمَهُ فی الاسلام
حق آنکه بزرگتر است این است که او را به خاطر سنش احترام کنی و او را به خاطر اینکه برتو در مسلمانی پیشی داشته است،بزرگ شماری

(جهادالنفس،ح19)

حدیث (158) امام زمان(ع) فرمودند:

قُلُوبنا اَوعیَةٌ لِمَشیَّةِ اللهِ فَاذا شاءَ شِئنا
دلهای ما ظرف اراده و مشیت خداست پس هرگاه او چیزی را اراده کند،ما نیز همان چیز را اراده می کنیم.

(بحارالانوار،ج52،ص51)

حدیث (159) امام علی(ع) فرمودند:

قُم عَن مَجلِسِکَ لِاَبیکَ وَ مُعَلِّمِکَ وَ اِن کُنتَ اَمیراً
به احترام پدر و معلمت از جای برخیز هرچند فرمان روا باشی

(غررالحکم،ح2341)

حدیث (160) امام علی(ع) فرمودند:

مَن یَطلُبُ العِزَّ بِغَیرِ حَقٍّ یَذِلُّ وَ مَن عانَدَ الحَقُّ لَزِمَهُ الوَهنُ
هر کس به جز حق جویای عزت شود به ذلت در افتد و هر کس با حق عناد ورزد خوار گردد

(تحف العقول،ص95)

حدیث (161) رسول کرم(ص) فرمودند:

اَجوَدُکُم مِن بَعدی رَجُلٌ عَلِمَ عِلماً فَنَشَرَ عِلمَهُ
بخشنده ترین شما پس از من کسی است که دانشی بیاموزد آنگاه دانش خود را بپراکند

(میزان الحکمه،ح13825)

حدیث (162) امام صادق(ع) فرمودند:

فِکرَةُ ساعَةٍ خَیرٌ مِن عِبادَةِ اَلفِ سَنَةٍ
یک ساعت اندیشیدن در خیر و صلاح از هزار سال عبادت بهتر است

(بحارالانوار،ج71ص326)

حدیث (163) امام علی(ع) فرمودند:

شیئانِ لایَعرِفُ فَضلَهُما اِلّا مَن فَقَدَهُما : الشَباب وَ العافِیَه
دو نعمت است که ارزش آنها را نمی دانند مگر کسی که آنها را از دست داده باشد : جوانی و تندرستی

(غررالحکم،حدیث 5764)

حدیث (164) رسول کرم(ص) فرمودند:

انکم لن تسعوا الناس باموالکم فسعوهم باخلاقکم
با دارایی خود نمی توانید دل مردم را به دست بیاورید پس دلشان را با اخلاق (نیک) به دست آورید .

(نثرالدر،ج1ص123)

حدیث (165) امام علی(ع) فرمودند:

خُذِ الحِکمَه اَنَّی کانَت؛ فَاِنَّ الحِکمَه ضالَّه کُلِّ مُومِن
حکمت را هر کجا که یافتی فراگیر، زیرا حکمت گمشده هر مومن است

(غررالحکم،ح3440)

حدیث (166) رسول کرم(ص) فرمودند:

اَفضَلُ الإِیمانِ اَن تَعلَمَ اَنَّ اللهَ مَعَکَ حَیثُ ما کُنتَ
برترین ایمان آن است که معتقد باشی هر کجا هستی خداوند با توست.

(کنزالعمال،ج1،ح66)

حدیث (167) امام صادق(ع) فرمودند:

تزاوروا و تلاقوا و تذکروا و احیوا امرنا
به زیارت و دیدار یکدیگر بروید، با هم به سخن و مذکره بنشینید و امر ما را (کنایه از حکومت و رهبرى) زنده کنید.

(بحارالانوار،ج71،ص352)

حدیث (168) امام صادق(ع) فرمودند:

ما من رَجُلٍ تَکبّرَ أَو تَجبَّرَ الّا لذلَّةٍ یَجدُها فی نََفسِهِ
هیچ مردی نیست که تکبر بورزد یا خود را بزرگ بشمارد مگر بخاطر ذلتی که در نفس خود می یابد

(جهادالنفس، ح585)

حدیث (169) امام صادق(ع) فرمودند:

مَن ماتَ و لَم یعرف امام زمانِهِ ماتَ میتةً جاهِلیةً
هرکس بمیرد و امام زمانش را نشناسد به مرگ جاهلیت مرده است

(کافی،ج1،ص371)

حدیث (170) امام صادق(ع) فرمودند:

الغیبة ان تقول فى اخیک ما ستره الله علیه
غیبت آن است که درباره برادرت چیزى بگویى که خداوند آن را پنهان کرده است

(میزان الحکمه،ح۱۵۵۱۰)

حدیث (171) رسول کرم(ص) فرمودند:

من صاحب الناس بالذى یحب ان یصاحبوه کان عدلا
هر که با مردم چنان رفتار کند که دوست دارد آنها با او آنگونه رفتار کنند، عادل است.

(کنزالفوائد،ج۱ص۱۶۲)

حدیث (172) امام حسین(ع) فرمودند:

لا تقولوا باَلسنَتکم ما ینقُص عَن قَدَرَکم
چیزى را بر زبان نیاورید که از ارزش شما بکاهد

(جلاءالعیون،ج۲ص۲۰۵)

حدیث (173) امام علی(ع) فرمودند:

خالِطوُا النّاسَ مُحالِطَةً اِن مِتُّم مَعُها بَکَوا عَلَیکُم وَ اِن عِشتُم حَنُّوا اِلَیکُم
با مردم چنان معاشرت کنید که اگر فوت نمودید بر شما بگریند و اگر زنده ماندید به شما مهربانی ورزند.

(نهج البلاغه،قصارالحکم10)

حدیث (174) امام موسی کاظم(ع) فرمودند:

من ولههُ الفقرُ ابطرهُ الغنى
آن که نَدارى حیرانش کند، توانگرى سرمستش مى سازد.

(بحارالانوار،ج۷۴ص۱۹۸)

حدیث (174) امام موسی صادق(ع) فرمودند:

من راى اخاه على امر یکرهه فلم یرده عنه - و هو یقدر علیه - فقد خانه
هر که برادرش را در کارى ناپسند ببیند و بتواند او را از آن باز دارد و چنین نکند، به او خیانت کرده است.

(الامالى صدوق،ص۳۴۳)

حدیث (176) امام صادق(ع) فرمودند:

لایصیر العبد عبداً خالصاًللّه حتى یصیر المدح و الذم عنده سواء؛
آدمى بنده خالص خدا نمى شود تا آنگاه که ستایش و نکوهش نزد او یکسان شود.

(بحارالانوار،ج۷۳ص۲۹۴)

حدیث (177) امام علی(ع) فرمودند:

لاتَصحَب المائِق فَاِنَّهُ یُزَیِّنُ لَکَ فِعلَه وَ یَوَدُّ اَن تَکُونَ مِثلَه
همنشین بی خرد مباش که او کار (نابخردانه) خود را برای تو آراید و دوست دارد تو را چون خود نماید.

(قصارالحکم،293)

حدیث (178) امام صادق(ع) فرمودند:

انَّ أبغَضَ خلقِ اللهِ عبدٌ أتقی الناسُ لسانَهُ.
همانا نفرت انگیزترین مخلوق خدا بنده ای است که مردم از شرّ زبان او پرهیز می کنند.

(جهاد النفس،ح672)

حدیث (179) امام رضا(ع) فرمودند:

لیس منّا مَن ترک دنیاه لدینه و دینه لدنیاه
از ما نیست آن که دنیاى خود را براى دینش و دین خود را براى دنیایش ترک گوید.

(بحارالانوار،ج۷۸،ص۳۴۶)

حدیث (180)پیامبر کرم(ص) فرمودند:

اعظم الناس قدرا من ترک مالا یعنیه
ارجمندترین مردم کسى است که آن چه را که برایش سودى ندارد رها کند.

(الامالى،صدوق،ص۷۳)

حدیث (181)امام علی(ع) فرمودند:

خالِطوُا النّاسَ مُحالِطَةً اِن مِتُّم مَعُها بَکَوا عَلَیکُم وَ اِن عِشتُم حَنُّوا اِلَیکُم
با مردم چنان معاشرت کنید که اگر فوت نمودید بر شما بگریند و اگر زنده ماندید به شما مهربانی ورزند.

(نهج البلاغه،قصارالحکم10)

حدیث (182)امام باقر(ع) فرمودند:

مَن کَفَّ غَضَبَهُ عن النّاس کَفَّ اللهُ عنهُ عَذابَ یومَ القِیامة
کسی که خشمش را از مردمان باز دارد خداوند نیز در روز قیامت عذابش را از او باز می دارد

(جهادالنفس،ح532)

حدیث (183)پیامبر کرم(ص) فرمودند:

فاطمه بضعه منی فمن آذاهـا فـقـد اذانی و من احبـها فـقـد احبنی
فاطمه پاره وجود من است، هر که او را بیازارد مرا آزار داده و هر که او را خوشحال کند مرا خوشحال کرده است.

(بحارالانوار،ج43ص29)

حدیث (184)پیامبر کرم(ص) فرمودند:

من عَبَد الله حق عبادته آتاه الله فوق امانیه و کفایته
هر که خدا را، آنگونه که سزاوار اوست، بندگى کند، خداوند بیش ازآرزوها و کفایتش به او عطا مى کند.

(بحارالانوار،ج۷۱ص۱۸۳)

حدیث (185)امام باقر(ع) فرمودند:

من عَبَد الله حق عبادته آتاه الله فوق امانیه و کفایته
هر که خدا را، آنگونه که سزاوار اوست، بندگى کند، خداوند بیش ازآرزوها و کفایتش به او عطا مى کند.

(بحارالانوار،ج۷۱ص۱۸۳)

حدیث (186)پیامبر کرم(ص) فرمودند:

الجلیس الصالح خیر من الوحدة و الوحدة خیر من جلیس السوء
همنشین خوب بهتر از تنهایى است و تنهایى بهتر از همنشین بد

(الامالى طوسى،ص۵۳۶)

حدیث(187)حضرت زهرا (س) فرمودند:

فجعل الله الایمان تطهیرا لکم من الشرک ، و الصلاة تنزیها لکم عن الکبر
خدای تعالی ایمان را برای پکیزگی از شرک قرار داد ، و نماز را برای دوری از تکبر و خودخواهی.

(احتجاج طبرسی،ج1،ص258)

حدیث(188)امام محمدباقر(ع) فرمودند:

 ان الله عزوجل یحب المداعب فی الجماعه بلا رفث
خداوند عزوجل کسی را که در میان جمع ، بدون ناسزاگویی شوخی کند ، دوست دارد .

(کافی،ج2،ص663)

حدیث(189)امام جعفر صادق(ع) فرمودند:

مَـن سَـرَّتـهُ حَسَـنَـتُـهُ وَ سَـاءَتـهُ سَیِِّـئَـتُـهُ فَـهُـوَ مُـؤمِـنًٌ
کسی که نیکو کاری اش او را شادمان کند و بدی اش وی را بد حال گرداند چنین کسی مومن است.

(جهادالنفس،ح765)

حدیث(190) پیامبراکرم (ص) فرمودند:

لَئِن یَهدِی اللهُ بِکَ رَجُلاً واحِداً خَیرٌ لَکَ مِنَ الدُّنیا وَ ما فِیها
اگر خداوند بوسیله تو یک نفر را هدایت کند برای تو بهتر است از دنیا و هر آنچه در آن است

(بحارالانوار،ج2ص2)

حدیث(191) امام علی (ع) فرمودند:

مِنَ الخُرقِ المعاجَلَةُ قَبلَ الإمکانِ و الاَناةٌ بعدَ الفُرصةِ
شتاب کردن در کاری پیش از بدست آوردن توانایی و سستی کردن بعد از به دست آوردن فرصت از نادانی است.

(جهادالنفس،ح829)

حدیث(192) امام علی(ع) فرمودند:

مَن حاسَبَ نفسَهُ وَقَفَ علی عُیُوبِهِ
هر کس به حساب نفس خود رسیدگی کند به عیبهایش آگاه شود

(شرح غررالحکم،ج5،ص299)

حدیث(193) امام جواد(ع) فرمودند:

غنى المومن غناهُ عن الناس
توانگرى مومن در بى نیازى از مردم است.

(بحارالانوار،ج۷۸ص۳۶۴)

حدیث(194)امام علی(ع) فرمودند:

مَن لَم یُنجهِ الصَّبرُ أهلَکَهُ الجَزَعُ
کسی که صبر وی را نجات نبخشد، جزع و بی تابی وی را از پای در می آورد.

(جهادالنفس،ح252)

حدیث(195)حضرت فاطمه (س) فرمودند:

اَزهَدُ الناسِ مَن تَرَکَ الحَرام ، اَشَدُّ الناسِ اِجتهاداً مَن تَرکَ الذُّنوب 
زاهد ترین مردم کسی است که حرام را وانهد ، کوشاترین مردم تارک گناهان است

(تحف العقول،ص519)

حدیث(196)حضرت فاطمه (س) فرمودند:

خیارکم الینکم منکبه و کرمهم لنسائهم
بهترین شما کسانى اند که با مردم نرم ترند و زنان خویش را بیشتر گرامى مى دارند.

(دلائل الامامه،ص۷۶)

حدیث(197) امام صادق(ع) فرمودند:

ایکم والنّظرة فانّها تزرَع فی القلب الشَهوَة وکفى بها لِصاحبها فِتنَة.‏
از نگاه [ناپک] بپرهیزید که چنین نگاهى تخم شهوت را در دل مى‌کارد و ‏همین براى فتنه‌ى صاحب آن دل بس است.

(تحف ‏العقول صفحه 305)

حدیث(198) امام جواد(ع) فرمودند:

مَن لَم یعرف المَواردَ اَعیتُهُ المَصادِرُ
کسى که راه ورود به کارى را نشناسد، راه برون شدن از آن درمانده اش مى کند.

(بحارالانوار،ج۶۸ص۳۴۱)

حدیث(199) امام رضا(ع) فرمودند:

لاتنظروا إلی کثرة صلاتهم و صومهم و کثرة الحجّ و المعروف و طنطنتهم باللیل و لکن انظروا إلی صدق الحدیث و أداء الأمانة.
به بسیاری نماز و روزه و زیادی حجّ و احسان و زمزمه‌شان در شب منگرید بلکه به راستی سخن و امانت داریشان بنگرید

(عیون اخبار الرضا2،ص51)

حدیث(200) امام باقر(ع) فرمودند:

جَاهِد هَوَاکَ کَمَا تُجَاهِدُ عَدُوَّک.
با هوای نفسانی خود مبارزه کن همانگونه که با دشمنت مبارزه می کنی

(عیون اخبار الرضا2،ص51)

حدیث(201) امام موسی کاظم(ع) فرمودند:

مَنِ استَوى‏ یوماهُ فَهُوَ مَغبُونٌ
هر کسى که دو روزش مساوى باشد (و روز بعد بهتر از روز قبل نباشد) مغبون است.

(بحار الأنوار،ج 78،ص326،ح5)

حدیث(202) امام جواد(ع) فرمودند:

عِزُّ المُؤمِنِ غِناهُ عَنِ النَّاسِ.
عزّت مؤمن در بى‏نیازى او از مردم است.

(بحارالأنوار،ج75،ص 109،ح‏12)

حدیث(203) امام صادق(ع) فرمودند:

کُونُو دُعاةً للنّاسِ بِغَیر اَلسِنَتِکُم لِیَرُوا منکُم الوَرَع و الاِجتهادَ و الصَّلاة و الخیر فَانَّ ذلکَ داعیةٌ
مردم را با غیر زبانتان بخوانید تا از شما پارسایی و کوشش و نماز و خوبی را ببینند زیرا این امور آنان را به سوی حق فرا می خواند

(جهادالنفس،ح‏195)

حدیث(204) امام علی(ع) فرمودند:

لا یکون الصدیق صدیقا حتى یحفظ اخاه فى ثلاث:فى نکبته و غیبته و وفاته.
دوست اگر در سه مورد دوستش را حمایت نکند دوست نیست:در شدت و گرفتارى او ، در غیبت وى و پس از مرگش

(نهج البلاغه)

حدیث(205) امام علی(ع) فرمودند:

عَلیکم بِالدِرایات لا بالرّوایات
برشما باد به فهمیدن، نه نقل کردن

(میزان الحکمه،ح ۳۳۵۵)

حدیث(206) پیامبراکرم (ص) فرمودند:

اِذا رَاَیتُم الرَّجُل لایُبالی ما قال و لا ما قِیلَ لَهُ فَهُوَ شِرکُ الشَّیطان
هرگاه دیدید که مردی باکی ندارد که چه می گوید و چه درباره اش گفته می شود،چنین کسی شریک شیطان است

(جهادالنفس،ح687)

حدیث(207) امام رضا(ع) فرمودند:

أحسن الناس إیماناً أحسنهم خلقاً و ألطفهم باَهله، و اَنا اَلطفکم باَهلى
نیکوترین مردم از نظر ایمان، خوش خلق‌ترین و با لطفترین آنها نسبت به اهل خویش است

(عیون اخبار الرضا2، 38)

حدیث(208) امام علی(ع) فرمودند:

الغنى الکبر الیأس عما فى ایدى الناس
بى اعتنائى و امید نداشتن بدانچه در دست مردم است بزرگترین توانگرى است.

(نهج البلاغه)

حدیث(210) امام صادق(ع) فرمودند:

عبدٍ مُومن الّا وَ فی قَلبهِ نُورانِ نورُ خیفَةٍ و نُورُ رَجاء
هیچ بنده مومنی نیست جز اینکه در قلب او دو نور وجود دارد: نور بیم و نور امید

(جهادالنفس،ح104)